Sayansi ya Magonjwa ya Mimea
Mwongozo kamili wa Kiswahili kwa wanafunzi, wakulima, maafisa ugani na wasomaji wa kawaida nchini Tanzania. Kutoka misingi ya taaluma hadi udhibiti wa magonjwa ya mazao yote makuu yanayolimwa Tanzania.
Kitabu hiki kinaeleza kwa nini mimea inaugua, nini kinachosababisha magonjwa, jinsi ya kutambua tatizo kwa usahihi kabla ya kutumia fedha yoyote, na hatua zipi zinafanya kazi katika mazingira halisi ya Tanzania. Kila sura ina malengo ya kujifunza, mifano ya Tanzania, jedwali, tahadhari za usalama, muhtasari, istilahi, maswali ya kujipima pamoja na majibu, na marejeo.
Kila ugonjwa umeelezwa kwa mpangilio uleule: jina la Kiswahili na Kiingereza, kimelea, sehemu inayoathirika, mazingira yanayochochea, dalili za awali na za juu, mzunguko wa kuenea, jinsi ya kuutofautisha na matatizo yanayofanana, namna ya kuthibitisha, hatua kabla ya kupanda, udhibiti wakati wa uzalishaji na baada ya kuvuna, makosa ya kawaida, na mpango wa usimamizi jumuishi.
Sehemu ya Kwanza: Misingi ya Sayansi ya Magonjwa ya Mimea
Ugonjwa ni nini, visababishi ni vipi, mmea hujilindaje, na utambuzi hufanywaje.
Sayansi ya Magonjwa ya Mimea: Maana, Historia na Umuhimu Wake Tanzania
Kwa nini taaluma hii ipo, ilizaliwaje, na inagusaje maisha ya mkulima wa Tanzania kila msimu.
Afya ya Mmea, Maana ya Ugonjwa na Kutofautisha na Matatizo Mengine
Kabla hujatibu, lazima ujue kama kweli ni ugonjwa. Sura hii inakupa vigezo vya kutofautisha.
Kuvu na Oomycetes: Kundi Kubwa Zaidi la Vimelea vya Mimea
Kundi linalosababisha magonjwa mengi zaidi ya mimea, na kwa nini oomycetes si kuvu kabisa.
Bakteria na Phytoplasma: Vimelea Vidogo Vinavyoenea kwa Maji na Wadudu
Kundi dogo kwa idadi lakini kubwa kwa uharibifu, hasa katika mazao ya mboga na migomba.
Virusi na Viroidi: Vimelea Visivyoonekana Vinavyotegemea Waenezaji
Hakuna dawa ya virusi vya mimea. Udhibiti wote ni wa kuzuia, na msingi wake ni vipando safi.
Nematoda na Mimea Vimelea: Adui Waliojificha Chini ya Ardhi
Uharibifu unaotokea chini ya ardhi mara nyingi hukosewa kuwa tatizo la mbolea au maji.
Magonjwa Yasiyo ya Kuambukiza: Udongo, Hali ya Hewa, Lishe na Kemikali
Matatizo yanayoiga magonjwa lakini hayahitaji dawa hata siku moja.
Pembetatu ya Ugonjwa, Mzunguko wa Ugonjwa na Epidemiolojia
Kanuni moja inayoeleza kwa nini ugonjwa unatokea msimu huu na siyo msimu uliopita.
Kinga za Asili za Mimea na Uhusiano Kati ya Mmea na Kimelea
Kwa nini mmea mmoja unaugua na jirani yake haugui, ingawa wote wamekutana na kimelea kilekile.
Kusoma Dalili, Kukagua Shamba na Kuchukua Sampuli
Sampuli mbaya hutoa jibu baya, hata kwenye maabara nzuri. Sura hii inaeleza namna ya kuifanya vizuri.
Utambuzi wa Maabara, Kanuni za Koch na Teknolojia za Kisasa
Hatua zinazobadilisha dhana kuwa uthibitisho, na zana zinazotumika Tanzania leo.
Sehemu ya Pili: Magonjwa ya Mazao ya Tanzania
Magonjwa halisi ya mazao yanayolimwa Tanzania, kundi baada ya kundi, kwa mpangilio wa utambuzi na hatua.
Magonjwa ya Mazao ya Nafaka: Mahindi, Mpunga, Ngano, Mtama na Ulezi
Nafaka hulisha Tanzania. Sura hii inashughulikia magonjwa yanayoathiri mahindi, mpunga, ngano, mtama na ulezi kwa mpangilio wa utambuzi na hatua.
Magonjwa ya Muhogo, Viazi Vitamu, Viazi Mviringo na Ndizi
Mazao yanayozalishwa kwa vipando yana hatari ya kipekee: ugonjwa unaosafiri pamoja na kipando.
Magonjwa ya Mikunde: Maharage, Kunde, Mbaazi, Choroko, Dengu, Karanga na Soya
Mikunde hurutubisha udongo na kulisha familia, lakini magonjwa yake mengi husafiri kwenye mbegu.
Magonjwa ya Alizeti, Ufuta, Pamba na Tumbaku
Mazao ya biashara ambapo ubora huamua bei, kwa hiyo ugonjwa mdogo unaweza kugharimu sana.
Magonjwa ya Korosho, Kahawa, Chai, Miwa, Kakao na Nazi
Mimea ya kudumu hulimwa kwa miaka mingi, kwa hiyo ugonjwa unaojilimbikiza huwa mzigo wa kudumu.
Magonjwa ya Parachichi, Embe, Machungwa, Papai, Nanasi, Tikiti na Zabibu
Kwenye matunda, ubora huamua bei. Doa moja linaweza kupunguza thamani kwa nusu.
Magonjwa ya Nyanya, Pilipili, Bilinganya, Bamia na Matango
Nyanya ni zao lenye magonjwa mengi zaidi kwa mkulima mdogo Tanzania, na lenye matumizi mengi zaidi ya dawa yasiyo ya lazima.
Magonjwa ya Kabichi, Vitunguu, Karoti, Mbogamboga za Majani na Viungo
Mboga za majani na balbu zina magonjwa yanayoathiri moja kwa moja sehemu inayouzwa.
Sehemu ya Tatu: Udhibiti, Usalama na Usimamizi
Njia za udhibiti, usalama wa viuatilifu, usimamizi jumuishi, hifadhi, uchumi na wajibu wa wadau.
Udhibiti wa Kitamaduni, Kijenetiki, Kibiolojia na Kimazingira
Asilimia kubwa ya udhibiti hufanyika kabla dawa yoyote haijanunuliwa.
Udhibiti wa Kikemikali na Usalama wa Viuatilifu
Dawa ni chombo, si suluhisho. Chombo kinachotumika vibaya huumiza zaidi kuliko kinavyosaidia.
Usugu wa Vimelea Dhidi ya Viuatilifu na Namna ya Kuuzuia
Dawa isiyofanya kazi tena mara nyingi si bandia. Mara nyingi ni kimelea kimebadilika.
Karantini ya Mimea, Usafi wa Shamba na Uthibitishaji wa Mbegu
Ugonjwa ambao haujaingia nchini ni rahisi kudhibitiwa kuliko wowote uliopo tayari.
Usimamizi Jumuishi wa Magonjwa ya Mimea na Mpango wa Shamba
Hatua moja nzuri haitoshi. Hatua kadhaa za wastani zinazoshirikiana hufanya vizuri zaidi.
Magonjwa Baada ya Mavuno, Uchumi wa Magonjwa, Utafiti na Wajibu wa Wadau
Mavuno mazuri yanaweza kupotea ghalani. Sura hii inafunga mzunguko kutoka shambani hadi sokoni.
Kitabu hiki hakitoi majina ya bidhaa za viuatilifu wala dozi. Usajili wa viuatilifu, viwango vinavyoruhusiwa na mapendekezo ya aina za mbegu hubadilika mara kwa mara. Kwa dozi na uchaguzi wa bidhaa, fuata lebo ya bidhaa iliyosajiliwa na Mamlaka ya Afya ya Mimea na Viuatilifu (TPHPA) na ushauri wa afisa ugani au mtaalamu aliyeidhinishwa katika eneo lako.
Kimeandaliwa na Devine Vision Tech · Mwanza, Tanzania
