Author name: contact@devinevisiontech.com

farming

MWONGOZO WA KISASA WA UFUGAJI WA KUKU

/

UTANGULIZI Kuku ni mifugo kama ilivyo mifugo mingine. kuku wamezoeleka kwani hufugwa na watu wengi barani Afrika na kwingineko. Hata hivyo ni watu wachache sana wanao tambua thamani ya kuku. Nchini Tanzania watu walio na kuku ni wengi japo inasadikika kuwa ni asilimia 8.2 tu kati ya wote walio na kuku wanao nufaika kwa sehemu na umiliki wa kuku. Utafiti umeonesha kuwa Watanzania wengi wanamiliki kuku, siyo wafugaji wa kuku kwani kuku wao hujifuga wenyewe. Hii ni kutokana na wengi kati ya wafugaji kufuga kwa mazoea. Ufugaji wa kuku ukifanyika kwa utaratibu mzuri huleta mafanikio makubwa kwa mfugaji. Hauishii kumuwezesha kuishi, bali humtajirisha na kumuweka katika hatua ya mafanikio zaidi kwa kadri ya juhudi zake. Ufugaji wa kuku ni fursa pana inayo weza kutekelezwa na yeyote bila kujali mtaji wake, elimu, mazingira alipo wala hali yake ya kimaisha. Ufugaji wa kuku kibiashara haujawahi kumuangusha yeyote aliye thubutu kuutekeleza kwa malengo na kuendesha kwa ufanisi. Kitabu hiki ni mwongozo sahihi wa namna ya kunufaika na ufugaji wa kuku. Kimebainisha mfumo rahisi na wa kisasa wenye mafanikio makubwa katika ufugaji wa kuku. Changamoto zote zinazo ukabiri ufugaji wa kuku zimetatuliwa katika kitabu hiki. Anza kuyafuata maelekezo yake, unufaike na kutajirika kupitia ufugaji wa kuku. YALIYOMO UTANGULIZI 2 YALIYOMO.. 3 SURA YA 1. 4 MRADI WA UFUGAJI WA KUKU.. 4 MAZAO YA KUKU.. 5 AINA ZA KUKU.. 5 SURA YA 2. 6 KUKU WA ASILI 6 SIFA ZA KUKU WA ASILI 6 AINA ZA KUKU WA ASILI 6 FAIDA ZA KUFUKA KUKU WA ASILI 8 UFUGAJI WA KUKU WA ASILI 8 MIFUMO YA UFUGAJI WA KUKU WA ASILI 8 MAHITAJI MUHIMU KATIKA UFUGAJI WA KUKU WA ASILI 11 HATUA ZA UFUGAJI WA KUKU WA ASILI KWA FAIDA. 11 KUCHAGUA KUKU BORA WA KUFUGA. 11 BANDA BORA LA KUFUGIA. 12 UJENZI WA BANDA. 13 KUTUNZA NA KULISHA KUKU KULINGANA NA HATUA MBALIMBALI ZA UKUAJI 14 KULEA VIFARANGA. 16 ULISHAJI WA KUKU.. 18 USAFI KATIKA BANDA LA KUKU.. 21 SURA YA 3. 22 KUKU WA KISASA. 22 KUKU WA MAYAI 22 KUKU WA NYAMA. 22 Tofauti kati ya kuku wa Asili na kuku wa Kisasa. 23 HATUA ZA KUFUKA KUKU WA KISASA. 23 SURA YA 4. 25 UFUGAJI WA KUKU WA MAYAI 25 Utumiaji wa mashine; 25 MATAYARISHO KABLA YA VIFARANGA KUWASILI 26 UAGIZAJI WA VIFARANGA. 27 MAPOKEZI YA VIFARANGA. 27 ULISHAJI 28 JOTO.. 28 MALEZI YA MITEMBA NA MITETEA. 29 MATUNZO YA KUKU WAZAZI 31 SURA YA 5. 33 UFUGAJI WA KUKU WA NYAMA. 33 KUFUKA KWA FAIDA HUHITAJI KUZINGATIA HAYA. 33 SURA YA 6. 35 MAGONJWA YA KUKU, KINGA NA TIBA ZAKE. 35 MAGONJWA YA KUKU, KINGA NA TIBA ZAKE KITAALAM.. 36 FAHAMU BAADHI YA MAGONJWA HATARI YASHAMBULIAYO KUKU, UENEAJI WAKE, DALILI, KINGA NA TIBA ZAKE: 37 Sura ya 7. 50 UTENGENEZAJI WA CHAKULA CHA KUKU. 50 SURA YA 1 MRADI WA UFUGAJI WA KUKU Nyama ya kuku pamoja na mayai ni hitaji kubwa kote duniani. Nchini Tanzania kunasadikika kuwa kuna kuku wapatao milioni therathini na nne ambao ni wachache ukilinganisha na mahitaji yaliyopo. Kwa mujibu wa shirika la chakula duniani “FAO” mahitaji ya nyama ya kuku kwa mtu mmoja ni kilo 6.8 kwa mwaka ambapo Nchini Tanzania utafiti unaonesha kuwa matumizi ya nyama ya kuku yaliyopo kwa sasa ni wastani wa kilo 0.7 kwa kila mtu kwa mwaka. Hapa utagundua kuwa bado uhitaji wa nyama ya kuku uliopo ni mkubwa kwani kwa mujibu wa sensa ya mwaka 2012, Watanzania ni zaidi ya million 44. Kwa sababu hiyo ufugaji wa kuku ni fursa pana sana hapa Nchini. Idadi ya wafugaji wa kuku nchi Tanzania ni wengi ambao kimsingi kama wangefuga kwa kuzingatia taratibu za ufugaji, wangelisha kuku siyo Tanzania tu bali wangelisha Dunia. Hatahivyo ufugaji wao ni duni kwani wengi wao wamekuwa wakifuga kwa mazoea. Wanao kuku majumbani mwao lakini hawawajali wala kuwapa nafasi yoyote ya umuhimu kwa upande wa huduma. Hii imepelekea ufugaji wa kuku kuonenaka kuwa ni jambo la kawaida ingawa kwa uhalisia wake ufugaji wa kuku ni mradi, ni kazi, ni ajira na ni maisha kamili ya watu. Mradi wa ufugaji wa kuku una utajiri mkubwa ukifanyika kwa ufanisi. Huhitaji elimu kiasi katika utekelezaji wake, nguvu kiasi na muda wa kutosha. Ni rahisi, unao weza kufanywa na mtu yeyote. Ufugaji wa kuku ni nyenzo muhimu katika kupambana na wimbi la umaskini. Pamoja na soko la uhakika, bado ufugaji kuku haujatumika ipasavyo kupambana na umaskini unao wakabiri Watanzania wengi. Kuku wa kienyeji ambao hufugwa na watu wengi wamekuwa wakifugwa bila kupatiwa mahitaji muhimu kama chakula cha ziada, makazi bora, kinga na tiba za magonjwa pamoja na uangalizi! Hali inayo pelekea wafugaji kunufaika na kitoweo tu pamoja na kipato kidogo katika kazi yao ya ufugaji. MAZAO YA KUKU Faida ya kufuga kuku inapatikana katika mazao ya kuku. Mazao ya kuku huweza kumnufaisha mfugaji kwa kuyatumia mwenyewe pia kuuza na kujipatia pesa. Mazao yatokanayo na kuku ni; AINA ZA KUKU Yapo makundi makuu mawili ya kuku; Kuku Wa asili na kuku wa kisasa. katika makundi haya ndimo tunamo pata aina mbalimbali za kuku. Uwepo wa aina za kuku hutokana na muingiliano wa vinasaba pamoja uendelezaji wa kibaiolojia. Katika kuendeleza kuku kibailojia; Wataalamu wa Baiolojia hukutanisha kuku wa aina moja na wa aina nyingine, kutumia vyakula au dawa ili kupata aina bora kulingana na malengo yao. Wataalamu hawa hufanya hivi kwa lengo la kuongeza uzalishaji wa mazao ya kuku hivyo juhudi yao ni kuhakikisha wanapata kuku wanao taga kwa haraka na wanao taga mayai mengi. SURA YA 2 KUKU WA ASILI Kwa namna nyingine huitwa kuku wa kienyeji. Hawa ni kuku wa asili ambao walikuwepo kabla ya kuanza kwa uedelezaji wa ki-baiolojia/teknilojia na upandikizaji wa mbegu. Ni kuku ambao bado wapo katika asili yao. Ni Wastahimivu wa changamoto za kimazingira ikiwa ni pamoja na magonjwa, pia huweza kujihudumia kiasi fulani ikiwa ni pamoja na kujitafutia chakula, kujilinda n.k. Hata hivyo kwa lengo la kuwafuga kwa faida, mfugaji anatakiwa kuwafuga kiaalam na kuwapa huduma zote muhimu ili kunufaika na kazi yake ya ufugaji. SIFA ZA KUKU WA ASILI Kuku wa kienyeji wanazo sifa nyingi

farming, Uncategorized

MWONGOZO WA KUNENEPESHA NG’OMBE WA KIASILI TANZANIA Mbinu Nafuu za Kupata Mwili, Kinga ya Magonjwa na Masoko ya Uhakika

/

MWONGOZO WA KUNENEPESHA NG’OMBE WA KIASILI TANZANIA Mbinu Nafuu za Kupata Mwili, Kinga ya Magonjwa na Masoko ya Uhakika YALIYOMO Sura ya 1: Utangulizi wa Biashara ya Kunenepesha Ng’ombe (Feedlotting) 3 Sura ya 2: Uchaguzi, Ununuzi na Ukaguzi wa Ng’ombe (Namna ya Kutambua Kama Anafaa) 5 Sura ya 3: Miundombinu na Banda la Kunenepesha la Gharama Nafuu. 8 Sura ya 4: Maandalizi ya Awali na Karantini ya Ng’ombe Wageni 10 Sura ya 5: Lishe, Fomula ya Lishe Maalum na Mbinu Nafuu za Maandalizi 12 Sura ya 6: Ratiba na Awamu za Ulishaji wa Ng’ombe (Feeding Program) 15 Sura ya 7: Magonjwa ya Kawaida, Utambuzi, Tiba na Mbinu za Kiasili za Kuzuia. 18 Sura ya 8: Uzazi, Uhimilishaji na Utunzaji wa Ndama wa Ng’ombe wa Kiasili 23 Sura ya 9: Uchambuzi wa Gharama, Faida na Mikakati ya Masoko. 26 Sura ya 1: Utangulizi wa Biashara ya Kunenepesha Ng’ombe (Feedlotting) 1.1 Maana ya mradi wa kunenepesha ng’ombe wa kiasili Kunenepesha ng’ombe kwa biashara, au kwa lugha ya kitaalamu Feedlotting, ni mfumo wa kisasa wa kufuga ng’ombe katika eneo dogo lililofungwa (zizi au banda) kwa muda mfupi uliopangwa. Katika mfumo huu, ng’ombe hawapelekwi malishoni kutafuta majani. Badala yake, wanatunzwa ndani ya banda maalum kwa muda wa siku 60 hadi 90 tu. Lengo kuu la mfumo huu ni kuwapa ng’ombe mchanganyiko maalum wa vyakula vyenye virutubisho vingi, nishati, na protini pamoja na maji safi ya kutosha masaa yote. Chakula hiki kinamfanya ng’ombe aongeze uzito mkubwa wa nyama na mafuta kwa kasi ya haraka sana ndani ya muda huo mfupi. Tofauti na ufugaji wa kawaida wa mazoea, mradi wa kunenepesha ni biashara ya mzunguko wa haraka. Unalenga kubadilisha ng’ombe waliokonda au wenye uzito mdogo kuwa ng’ombe wanene wenye nyama laini na bora. Nyama hii inauzwa kwa bei ya juu sana sokoni kwa sababu inakidhi vigezo vya walaji wa sasa wanaotafuta nyama yenye ubora wa hali ya juu. Huu ni mradi wa kibiashara unaosaidia kugeuza mifugo ya kiasili kuwa chanzo kikubwa cha faida kwa muda mfupi. 1.2 Tofauti kati ya ufugaji wa asili wa kuhamahama na mradi wa kunenepesha wa muda mfupi Tofauti kubwa kati ya mifumo hii miwili ipo kwenye matumizi ya nishati ya ng’ombe na kasi ya uzalishaji. Mabadiliko haya ya mifumo ya uzalishaji yanamaanisha kuwa, badala ya kusubiri miaka mingi, mfugaji anazalisha nyama nyingi na bora ndani ya miezi mitatu tu. Hii inapunguza vifo vya mifugo wakati wa kiangazi na kuongeza idadi ya ng’ombe wanaoweza kuuzwa kwa mwaka mmoja kutoka zizi moja. 1.3 Mzunguko wa kiuchumi na fursa za soko la nyama nchini Tanzania Mzunguko wa kiuchumi wa mradi huu ni wa haraka na wenye tija kubwa kwa sababu unaruhusu mfugaji kuingiza na kutoa ng’ombe sokoni mara tatu hadi nne kwa mwaka mmoja. Fursa za soko la nyama nchini Tanzania ni kubwa na zinakua kila siku kutokana na sababu zifuatazo: Fursa hii inamaanisha kuwa mfugaji anayenenepesha ng’ombe wa kiasili ana uhakika wa soko wakati wote. Bei ya ng’ombe aliyenenepeshwa vizuri kitaalamu inakuwa juu kwa asilimia 50 hadi 100 ikilinganishwa na ng’ombe wa kawaida wa malishoni. Hii inamhakikishia mfugaji faida kubwa na mzunguko wa fedha unaorudi haraka kuendeleza mradi. Sura ya 2: Uchaguzi, Ununuzi na Ukaguzi wa Ng’ombe (Namna ya Kutambua Kama Anafaa) 2.1 Aina za ng’ombe wa kiasili wanaofaa Tanzania ina aina mbalimbali za ng’ombe wa kiasili ambao wana uwezo mkubwa wa kuhimili magonjwa, ukame, na mabadiliko ya hali ya hewa, na wanafaa sana kwa mradi wa kunenepesha. Uchaguzi wa aina hizi utategemea upatikanaji wao katika eneo lako la kijiografia nchini Tanzania ili kupunguza gharama za usafirishaji. 2.2 Vigezo vya Kimwili na Ukaguzi (Namna ya kutambua kama ng’ombe anafaa) Ukaguzi wa kimwili ni hatua muhimu zaidi ili kuhakikisha unanunua ng’ombe atakayeleta faida na sio hasara. Lazima ujue kutofautisha alama za ng’ombe anayefaa na asiyefaa. Alama za ng’ombe anayefaa kunenepeshwa: Alama za ng’ombe asiyefaa kunenepeshwa: 2.3 Mbinu za kununua kwa bei nafuu kwenye minada ya upili [Maneno 400] Kununua ng’ombe kwa bei nafuu ni siri kubwa ya kupata faida kwenye mradi wa kunenepesha. Kama ukinunua ng’ombe kwa bei kubwa mwanzoni, itakuwa ngumu kurudisha mtaji na kupata faida baada ya kuliwaza chakula cha gharama. Sura ya 3: Miundombinu na Banda la Kunenepesha la Gharama Nafuu 3.1 Muundo wa banda la kuzuia ng’ombe kutembea umbali mrefu Muundo wa banda la kunenepesha ng’ombe unapaswa kuzingatia kanuni ya kuzuia mifugo kutembea umbali mrefu. Mfumo huu unajulikana kitaalamu kama kubana matumizi ya nishati (Calorie restriction). Ng’ombe anapotembea, mwili wake unachoma nishati na mafuta ambayo yalitakiwa kutumika kujenga misuli na kuongeza uzito wa nyama. Kwa sababu hiyo, banda linatakiwa kuwa na ukubwa wa kutosha kumpa ng’ombe uhuru wa kusimama, kugeuka, na kulala kwa urahisi, lakini si kubwa kiasi cha kumfanya akimbie au kutembea umbali mrefu. Mbinu bora na ya gharama nafuu ni kujenga banda la wazi lenye kivuli (Semi-intensive au open yard system). Sehemu ya kulala inatakiwa kuwa na paa la kuzuia jua kali na mvua, wakati sehemu iliyobaki inakuwa wazi ili ng’ombe wapate hewa safi na mwanga wa jua. Eneo linalopendekezwa kwa kila ng’ombe mmoja ndani ya zizi ni mita za mraba 3 hadi 5 kwa sehemu yenye kivuli. Sakafu ya banda inaweza kuwekwa udongo mgumu ulioshindiliwa vizuri na kuinuliwa kidogo ili kuzuia maji ya mvua au mkojo kutengeneza matope, jambo linalookoa gharama kubwa za kuweka zege au simenti tupu. 3.2 Ujenzi wa hori za chakula na maji kwa kutumia mbao au vifaa vya ndani Ujenzi wa hori za kulia na kunywea maji hauhitaji vifaa vya gharama kubwa kama nondo au matofali ya saruji. Unaweza kutumia mbao za miti ya kienyeji, nguzo za miti zilizopasuliwa, au hata mapipa ya plastiki yaliyokatwa katikati kwa urefu. Hori hizi zinatakiwa kujengwa kando ya ukuta wa mbele wa banda ili kurahisisha uwekaji wa chakula na maji kutoka nje ya zizi bila kuingia ndani na kuwasumbua ng’ombe. Vipimo sahihi vya hori ni muhimu sana ili kuzuia ushindani na uharibifu wa chakula: 3.3 Uhifadhi wa mazingira, mkojo, na samadi zizini Usafi wa zizi la kunenepesha ni nguzo kuu ya kulinda afya ya mifugo na mazingira yanayozunguka. Banda linatakiwa kujengwa likiwa na mteremko mdogo wa

Universities

Kozi Adimu na Zenye Ajira kwa Wahitimu wa PCB

/

Kozi Adimu na Zenye Ajira kwa Wahitimu wa PCB | DeVine Vision Tech Wahitimu wa PCB: Usiingie Kwenye Mtego wa Kozi Zilizojaa! Fahamu kozi adimu za Sayansi ya Afya zinazolipa vizuri na zenye soko kubwa la ajira nchini na kimataifa. MTEGO UNAOWANASA WAHITIMU WENGI WA PCB Kama wewe ni mhitimu wa Kidato cha Sita mchepuo wa PCB (Physics, Chemistry, Biology), hongera sana! Hata hivyo, usikubali kuingia kwenye mtego wa kusoma kozi ambazo zimeshajaa mitaani, iwe kwa makusudi au kwa bahati mbaya. Wanafunzi wengi hukimbilia kozi chache zilizozoleka (kama vile Utabibu wa kawaida, Uuguzi wa jumla, au Maabara za kawaida) na kujikuta wakisota mtaani kusaka ajira kwa miaka mingi kwa sababu ya ushindani mkubwa. Dunia ya sasa ya tiba inategemea sana teknolojia na ubingwa. Serikali na sekta binafsi zinajenga hospitali nyingi za kisasa zenye mitambo mikubwa, lakini wataalamu wa kuendesha na kutoa huduma kupitia mashine hizo za kisasa ni wachache mno! Hapa chini ni uchambuzi wa kina wa kozi unazopaswa kuzifikiria. Kozi 6 Adimu Zinazotawala Soko la Ajira Bachelor in Cardiovascular Technology Teknolojia ya Magonjwa ya Moyo Majukumu (Kazi Yake) Hawa ni wataalamu wa ngazi ya juu wanaosaidiana moja kwa moja na madaktari bingwa wa moyo (Cardiologists). Wanahusika na kuendesha mashine tata za kupima utendaji wa moyo kama vile ECG, Echocardiography (Ultrasound ya moyo), Holter monitoring, na kusaidia katika upasuaji mdogo na mkubwa wa moyo (Catheterization na Stenting) ndani ya maabara maalum za moyo (Cath Labs). Fursa za Ajira na Soko Uhaba Mkubwa: Kutokana na ongezeko la magonjwa yasiyoambukiza (NCDs) kama presha na moyo kutanuka, uhitaji wa vipimo vya moyo umeongezeka mara dufu ilhali wataalamu ni wa kuhesabika. Maeneo ya Ajira: Taasisi za moyo za Kitaifa (kama Jakaya Kikwete – JKCI), Hospitali za Kanda (KCMC, Bugando, Mbeya Zonal), na hospitali kubwa binafsi (Aga Khan, Saifee). Kipato: Ni taaluma inayoheshimika sana na yenye maslahi makubwa (High-paying specialty) kutokana na unyeti wa kazi yenyewe. Bachelor in Medical Imaging Technology Sayansi ya Picha za Kitiba (Radiology / Mionzi) Majukumu (Kazi Yake) Daktari wa kisasa hawezi kutibu ugonjwa wa ndani bila kuona picha! Kozi hii inakuandaa kuwa mtaalamu (Radiographer/Technologist) wa kuendesha mashine za kisasa za mionzi ikiwemo X-Ray, Ultrasound, CT-Scan, MRI (Magnetic Resonance Imaging), na Mammography. Wewe ndiye jicho la daktari kugundua vivimbe, mivunjiko, na magonjwa ya ndani. Fursa za Ajira na Soko Soko la Uhakika: Kila hospitali ya wilaya, mkoa, na binafsi inajengewa majengo ya mionzi (Radiology departments) kwa sasa. Wanahitaji watu wa kuendesha hizo mashine. Fursa ya Kujiajiri: Ukipata leseni, unaweza kufungua kituo chako cha picha (Diagnostic Center) au Ultrasound clinic, biashara ambayo inatengeneza mamilioni ya fedha kwa siku kwani vipimo vya mionzi ni ghali. Makampuni ya Kimataifa: Unaweza kuajiriwa na kampuni zinazosambaza hizi mashine (kama Siemens, GE Healthcare, Philips) kama ‘Application Specialist’ kufundisha wengine matumizi ya mashine. Bachelor in Optometry Utabibu na Sayansi ya Macho Majukumu (Kazi Yake) Mtaalamu wa Optometry anahusika na upimaji wa afya ya macho (vision testing), kugundua magonjwa ya macho (kama mtoto wa jicho/cataracts au presha ya macho/glaucoma), na kutoa vipimo sahihi vya miwani au lenzi (contact lenses) kurekebisha uwezo wa kuona. Fursa za Ajira na Soko Kazi Isiyo na Msongo: Tofauti na madaktari wa upasuaji au dharura, kazi hii ina utulivu mkubwa na haina zamu za usiku (night shifts) za kuchosha sana. Kujiajiri (Biashara yenye Faida): Hii ndio kozi namba moja kwa kujiajiri. Ukifungua duka lako la miwani (Optical Shop) na kliniki ya kupima macho, faida ya kuuza fremu na lenzi ni kubwa sana sokoni. Hospitali na NGOs: Taasisi maalum kama CCBRT, KCMC, na mashirika ya kuzuia upofu yana uhitaji endelevu wa wataalamu hawa. Bachelor in Anaesthesia Technology Sayansi ya Nusu Kaputi na Usingizi Majukumu (Kazi Yake) Hakuna daktari wa upasuaji (Surgeon) anayeweza kumgusa mgonjwa kwa kisu bila mtaalamu wa nusu kaputi. Utajifunza jinsi ya kumpa mgonjwa dawa za usingizi salama, kusimamia mapigo yake ya moyo na upumuaji wakati wote wa upasuaji (Theater operations), na kumwamsha mgonjwa salama. Fursa za Ajira na Soko “Hot Cake” Sokoni: Kuna uhaba mkubwa sana wa wataalamu wa usingizi (Anaesthetists) barani Afrika. Hospitali nyingi zinasimamisha upasuaji kwa kukosa mtaalamu huyu. Ajira ya Moja kwa Moja: Ukiwa na degree hii, unagombaniwa. Hospitali zote za wilaya, mkoa, kanda, na hospitali kubwa binafsi ziko tayari kukulipa mshahara mzuri ili ubaki kwao. Posho (Allowances): Kutokana na unyeti wa kazi ya chumba cha upasuaji (Theater), wataalamu hawa hupata posho nyingi za On-call na dharura. Bachelor in Dialysis Technology Teknolojia ya Usafishaji Damu (Figo) Majukumu (Kazi Yake) Wagonjwa ambao figo zao zimeshindwa kufanya kazi hutegemea mashine za kusafisha damu kuendelea kuishi. Mtaalamu huyu (Dialysis Technologist) huendesha mashine hizi (Hemodialysis machines), hutunza mishipa ya damu ya wagonjwa, na kusimamia ubora wa maji maalum yanayotumika katika usafishaji. Fursa za Ajira na Soko Ongezeko la Wagonjwa: Matatizo ya kisukari na presha yamesababisha ongezeko kubwa la wagonjwa wa figo. Kila hospitali sasa inalazimika kufungua kitengo cha Dialysis. Uhaba wa Wataalamu: Hii ni kozi mpya kiasi nchini, hivyo waliopo mtaani ni wachache mno kulinganisha na mahitaji ya vituo vipya vya kusafisha damu vinavyojengwa kila kukicha. Vituo Binafsi: Hospitali binafsi na vituo maalum vya Renal Care vinalipa mishahara minono sana kwa wataalamu hawa ili kuwavutia. Bachelor in Emergency Care Technology Tiba na Uokoaji wa Dharura (Paramedics) Majukumu (Kazi Yake) Hawa ndio mashujaa wa kwanza (First Responders). Utajifunza jinsi ya kuokoa maisha pale ajali zinapotokea au wagonjwa mahututi wanapofikishwa. Wana utaalamu wa kurejesha mapigo ya moyo (CPR), kuzuia damu kuvuja, na kuweka mirija ya kupumulia (intubation) ndani ya Ambulansi au chumba cha dharura (EMD) kabla daktari hajafika. Fursa za Ajira na Soko Mageuzi ya EMD: Serikali inajenga Idara za Dharura (Emergency Medicine Departments) katika kila hospitali ya wilaya na mkoa. Wataalamu hawa ndio wanaotakiwa kuendesha idara hizi. Huduma za Ambulansi: Ajira katika kampuni binafsi za uokoaji na ambulansi (kama Knight Support), Msalaba Mwekundu (Red Cross), na huduma za ndege za dharura (Air Ambulances). Migodini na Viwandani: Migodi mikubwa na miradi ya ujenzi (kama SGR au Bwawa la Nyerere) inalazimika kisheria kuwa na wataalamu hawa (Safety & Rescue Teams) kwenye kambi zao na hulipa vizuri sana. Share Na Wenzako Uwaokoe! Usisome makala hii na kukaa

farming

Kwa Nini Kirusi cha Homa ya Nguruwe (ASF) Ni Hatari Sana

/

Kwa Nini Kirusi cha Homa ya Nguruwe (ASF) Ni Hatari Sana | DeVine Vision Tech Makala: Kwa Nini Kirusi cha Homa ya Nguruwe (Swine Fever) Ni Hatari Sana Utangulizi Kirusi cha Homa ya Nguruwe, hasa aina ya Homa ya Nguruwe ya Afrika (African Swine Fever – ASF), ni miongoni mwa magonjwa tishio zaidi katika sekta ya ufugaji duniani. Ingawa kirusi hiki hakiwaathiri binadamu kiafya, ni hatari sana kwa nguruwe na kinatishia kufuta kabisa tasnia ya nyama ya nguruwe kwa ujumla. Kirusi hiki kinatisha wafugaji wengi kwa sababu ya uwezo wake mkubwa wa kuangamiza mifugo na ugumu wa kukidhibiti. Zifuatazo ni sababu kuu za kisayansi na kiuchumi zinazofanya kirusi hiki kiwe hatari sana na tishio kubwa kwa wafugaji kote ulimwenguni: 1 Kiwango cha Vifo Kufikia Asilimia 100 Kirusi cha ASF ni kikali sana (highly virulent). Kasi yake ya kushambulia na kuangamiza ni ya kipekee. Nguruwe anapoambukizwa, uwezekano wa kufa ni mkubwa sana, ambapo katika baadhi ya milipuko (outbreaks), kiwango cha vifo hufikia asilimia 100 ya kundi lote la nguruwe ndani ya banda. Mara kirusi hiki kinapoingia mwilini, hushambulia moja kwa moja mfumo wa kinga wa nguruwe. Hali hii husababisha madhara makubwa mfululizo ikiwemo: Homa kali sana: Mwili wa nguruwe hupata joto lisiloweza kudhibitika. Kuvuja damu kwa ndani (Internal bleeding): Viungo vya ndani hupasuka na kuvuja damu, na kusababisha mabaka mekundu au ya bluu kuonekana kwenye ngozi (hasa masikioni na tumboni). Vifo vya ghafla: Nguruwe wanaweza kufa ghafla kabla hata ya kuonyesha dalili za kuugua kwa muda mrefu. 2 Ukosefu wa Tiba na Chanjo ya Uhakika Tofauti na magonjwa mengine kama Mdondo (kwa kuku) ambayo yanaweza kuzuiwa kwa chanjo, hadi sasa, hakuna tiba yoyote inayoweza kumponya nguruwe aliyeambukizwa ASF. Vilevile, upatikanaji wa chanjo iliyothibitishwa na yenye ufanisi wa uhakika duniani kote bado ni changamoto kubwa sana ya kisayansi kwa sababu kirusi hiki kina muundo tata (complex DNA) unaokwepa mfumo wa kinga. Kukosekana kwa chanjo na tiba kunafanya ugonjwa huu kuwa janga lisilo na suluhisho la kimatibabu. Njia pekee na ngumu inayotumika kudhibiti ugonjwa huu unapoingia kwenye shamba ni: Kuwaua nguruwe wote (Culling): Kuangamiza nguruwe wote (wagonjwa na wazima) katika eneo lililoathiriwa. Kuwafukia au Kuwachoma moto: Kuharibu mizoga yote kwa kuichoma moto au kuifukia kwenye mashimo marefu yaliyowekwa dawa ili kuzuia usambazaji wa kirusi kwa mashamba mengine. 3 Uhimili Mkubwa wa Kirusi Katika Mazingira Kirusi cha ASF kina uwezo wa kustaajabisha wa kuishi kwa muda mrefu sana nje ya mwili wa nguruwe, kikistahimili mazingira magumu ya joto na baridi. Uhimili huu unafanya udhibiti wa maambukizi kuwa mgumu sana kwa sababu ugonjwa unaweza kusafirishwa kutoka bara moja kwenda lingine kwa urahisi kupitia bidhaa. Kirusi hiki kinaweza kudumu kwa: Miezi kadhaa hadi miaka: Kwenye nyama ya nguruwe iliyohifadhiwa kwenye barafu (frozen meat). Muda mrefu: Kwenye bidhaa za nyama zilizokaushwa, zilizochomwa bila kuiva vizuri, au kusindikwa (kama soseji). Wiki kadhaa: Kwenye nguo, viatu vya wafugaji, vifaa vya shambani, na kwenye matairi ya magari ya kubebea wanyama au chakula. 4 Njia Nyingi na Rahisi za Usambazaji Jambo jingine linalofanya ugonjwa huu usambae kwa kasi ya moto wa nyikani ni uwezo wake wa kupita katika njia tofauti nyingi, zikiwemo zile za kizembe zinazofanywa na binadamu. Kirusi hiki husambaa kupitia njia zifuatazo: Mwingiliano wa moja kwa moja: Kati ya nguruwe mzima na mgonjwa kupitia mate, mkojo, machozi au kinyesi (majimaji yote ya mwili wa nguruwe mgonjwa yamejaa virusi). Vitu vilivyochafuliwa (Fomites): Vifaa vya kulishia chakula, vyombo vya maji, na vyombo vya usafiri vilivyobeba nguruwe wagonjwa. Chakula cha mabaki (Swill feeding): Kulisha nguruwe mabaki ya chakula kutoka hotelini au majumbani chenye nyama iliyo na kirusi ambayo haikuiva vizuri. Hii ni njia kuu ya kusambaza ugonjwa katika mashamba madogo. Wadudu (Vectors): Aina fulani za kupe wa porini (Soft ticks) wanaweza kufyonza damu yenye virusi kutoka kwa nguruwe pori na kumuambukiza nguruwe wa kufugwa anapong’atwa. 5 Athari Kubwa za Kiuchumi Kutokana na kasi ya usambazaji na kiwango kikubwa cha vifo, mlipuko wa homa hii si tu janga la kiafya kwa wanyama, bali ni janga zito la kiuchumi kwa taifa. Sekta nzima ya ufugaji wa nguruwe inaweza kuporomoka ndani ya kipindi kifupi. Athari hizi zinajumuisha: Kupoteza mitaji ya wafugaji: Hasara ya moja kwa moja kutokana na vifo vya nguruwe na hasara itokanayo na zoezi la lazima la kuangamiza mifugo iliyobaki ili kudhibiti ugonjwa. Kuzuiliwa kwa biashara (Trade bans): Kufungiwa kwa biashara ya nyama ya nguruwe kimataifa au kitaifa. Minada hufungwa na usafirishaji wa bidhaa za nguruwe hupigwa marufuku, jambo linaloathiri soko kwa asilimia kubwa. Gharama kubwa za kurejesha usalama (Biosecurity measures): Baada ya mlipuko, wafugaji na serikali huingia gharama kubwa za kutakasa mashamba na kununua kemikali za kuua vimelea kabla ya kuruhusiwa kufuga tena. Hitimisho Hatari ya kirusi cha Homa ya Nguruwe inatokana na uwezo wake wa kuua kwa haraka sana, kukosekana kwa kinga ya kimatibabu (chanjo au dawa), na uhimili wake mkubwa katika mazingira ya kawaida na kwenye bidhaa za nyama. Udhibiti wa ugonjwa huu unategemea pekee hatua kali za usafi wa mazingira, kudhibiti mienendo na usafirishaji wa wanyama, na usimamizi madhubuti wa mipaka kuzuia uingizwaji wa nyama yenye maambukizi. Kila mfugaji anapaswa kuwa mlinzi wa shamba lake kwa kuhakikisha wageni hawaingii kiholela na nguruwe wanalishwa chakula salama. Pata Huduma na Ushauri wa Kitaalamu Je, unahitaji ushauri kuhusu jinsi ya kuweka mifumo imara ya Biosecurity kwenye shamba lako la nguruwe ili kujikinga na magonjwa haya hatari? Usisubiri mpaka upate hasara. Fika ofisini kwetu DeVine Vision Tech iliyopo Kisesa, Mwanza. Chat WhatsApp Piga Simu: 0620 339 260 © 2026 DeVine Vision Tech | Huduma za Kitaalamu kwa Wafugaji.

farming

Sababu Zinazofanya Homa ya Nguruwe ya Afrika Kuwa Ugonjwa Hatari Zaidi

/

Sababu Zinazofanya Homa ya Nguruwe ya Afrika Kuwa Ugonjwa Hatari Zaidi Makala: Sababu Zinazofanya Homa ya Nguruwe ya Afrika (African Swine Fever) Kuwa Ugonjwa Hatari Zaidi Utangulizi Ugonjwa unaorejelewa na wafugaji wengi nchini Tanzania na ukanda huu kama “Homa ya Nguruwe” au kitaalamu kama Homa ya Nguruwe ya Afrika (African Swine Fever – ASF), ni tishio kuu na ugonjwa unaoogopwa zaidi katika sekta ya ufugaji wa nguruwe duniani. Ugonjwa huu unasababishwa na kirusi hatari cha DNA (Asfivirus) ambacho hushambulia nguruwe wa kufugwa na wale wa porini. Hatari ya ugonjwa huu haitokani tu na uwezo wake wa kuua haraka, bali inachangiwa na mchanganyiko wa mambo ya kibiolojia na mazingira yanayoufanya kuwa janga lisilodhibitika kwa urahisi. Yafuatayo ni mambo makuu sita yanayoufanya ugonjwa huu kuwa hatari sana. 1 Kiwango cha Vifo Kufikia Asilimia 100 Tofauti na magonjwa mengine ambayo mifugo inaweza kuugua na kupona, kirusi cha ASF kikiingia kwenye kundi la nguruwe, kina uwezo wa kuua kuanzia asilimia 90 hadi 100 ya nguruwe wote walioambukizwa ndani ya siku chache. Nguruwe hupata homa kali, kukosa hamu ya kula, kutetemeka, kutokwa na damu kwenye matundu ya mwili, na ngozi kuwa na mabaka mekundu au ya bluu (hasa masikioni, tumboni na miguuni). Kasi hii inamaanisha mfugaji anaweza kupoteza mtaji wake wote ndani ya wiki moja. 2 Hakuna Chanjo Wala Tiba Hadi sasa, wanasayansi ulimwenguni hawajafanikiwa kutengeneza chanjo thabiti ya kibiashara dhidi ya ugonjwa huu kutokana na muundo tata wa kirusi chenyewe. Ukweli kwamba hakuna dawa ya kutibu nguruwe aliyeambukizwa wala chanjo ya kuzuia nguruwe wazima wasipate ugonjwa huu, unaifanya ASF kuwa tishio lisilo na mbadala wa matibabu. Njia pekee inayobaki ni kinga ya kimazingira na kuteketeza nguruwe wote katika eneo lililoathirika ili kuokoa maeneo mengine. 3 Ustahimilivu wa Kirusi Katika Mazingira Kirusi cha ASF kina uwezo wa kipekee wa kuishi kwa muda mrefu sana nje ya mwili wa nguruwe na kinastahimili mazingira magumu na viwango mbalimbali vya joto. Kinaweza kuishi kwa miezi au miaka kwenye nyama ya nguruwe iliyogandishwa (frozen pork), nyama iliyokaushwa, au iliyochomwa bila kuiva vizuri. Pia, kirusi kinaweza kuishi kwa wiki kadhaa kwenye mazingira ya banda, kwenye matope, damu iliyoganda, kinyesi, na kwenye zana za shambani, nguo, na viatu vya wahudumu. Ustahimilivu huu unafanya iwe rahisi sana kwa ugonjwa kusafiri umbali mrefu. 4 Njia Nyingi za Kusambaza Maambukizi Ugonjwa huu una njia nyingi za kusambaa kwa haraka sana: Mgusano wa moja kwa moja: Kati ya nguruwe mzima na nguruwe mgonjwa kupitia mate, machozi, au majimaji ya mwili. Vyakula vilivyochafuliwa (Swill feeding): Nguruwe kulishwa mabaki ya vyakula vya majumbani au hotelini vyenye mabaki ya nyama ya nguruwe aliye na maambukizi ambaye hakupikwa akatokota vizuri. Vibeba vimelea (Fomites): Vyombo vya usafiri vinavyobeba nguruwe, viatu vya wafugaji, madaktari wa mifugo, au wanunuzi wanaotembelea mabanda tofauti. Wadudu: Kupe wa porini (Soft ticks – Ornithodoros) ambao hufyonza damu yenye virusi na kuwauma nguruwe wazima. 5 Wanyama Pori Kama Hifadhi ya Kirusi (Reservoirs) Katika bara la Afrika, nguruwe pori (kama warthogs na bushpigs) wamejenga usugu wa asili dhidi ya ugonjwa huu. Wanabeba kirusi kwenye miili yao bila kuonyesha dalili zozote za kuugua. Wanyama hawa wanakuwa hifadhi ya kudumu ya ugonjwa huu. Kupe wanaonyonya damu ya nguruwe pori hawa wanaweza kuhifadhi kirusi hicho kwa miaka kadhaa, jambo linalofanya iwe vigumu sana kuutokomeza ugonjwa huu kabisa katika mazingira ya asili. 6 Athari Kubwa za Kiuchumi na Kijamii Hatari ya ASF inaenda mbali zaidi ya afya ya wanyama na kuleta uharibifu mkubwa wa kiuchumi. Ugonjwa unapoibuka, serikali hulazimika kuweka karantini, kuzuia usafirishaji wa nguruwe, kufunga minada, na kupiga marufuku uuzaji wa nyama ya nguruwe. Maelfu ya nguruwe huteketezwa ili kudhibiti kuenea kwa ugonjwa. Hatua hizi huwafanya wafugaji kupata hasara kubwa sana, hupoteza ajira kwa wahudumu wa mabandani na wauza nyama, na kutikisa mnyororo mzima wa thamani wa sekta ya nguruwe. Hitimisho Homa ya Nguruwe ya Afrika (ASF) inabaki kuwa ugonjwa hatari zaidi kwa sababu unaua kwa asilimia kubwa, hauna tiba wala chanjo, na kirusi chake ni sugu sana mazingirani. Njia pekee, thabiti, na ya uhakika ya kupambana na ugonjwa huu ni utekelezaji wa kanuni kali za usafi na usalama wa viumbe hai (Biosecurity). Hii inajumuisha kuzuia wageni kuingia mabandani, kuweka maji yenye dawa ya kukanyaga mlangoni mwa banda (footbaths), kutolisha nguruwe mabaki ya chakula kisichochemshwa, na kutonunua nguruwe wapya kutoka kwenye maeneo ambayo usalama wake wa kiafya haujathibitishwa. Pata Huduma na Ushauri wa Kitaalamu Je, unahitaji ushauri kuhusu jinsi ya kuweka mifumo imara ya Biosecurity kwenye shamba lako la nguruwe ili kujikinga na magonjwa? Usisubiri mpaka upate hasara. Fika ofisini kwetu DeVine Vision Tech iliyopo Kisesa, Mwanza. Chat WhatsApp Piga Simu: 0620 339 260 © 2026 DeVine Vision Tech | Huduma za Kitaalamu kwa Wafugaji.

Colleges

Ordinary Diploma in Orthotics & Prosthetics: Sifa na Vyuo 2026

/

Ordinary Diploma in Orthotics & Prosthetics: Sifa na Vyuo 2026 Ordinary Diploma in Orthotics & Prosthetics Fani inayoleta tabasamu jipya. Jifunze utengenezaji wa viungo bandia na vifaa vya kusaidia wagonjwa wenye ulemavu au majeraha. Orthotics and Prosthetics (O&P) ni taaluma adimu na ya kipekee sana inayochanganya Utabibu na Uhandisi (Medicine & Engineering). Wataalamu wa fani hii wanawasaidia watu waliopoteza viungo vyao (kwa ajali, kisukari, au kuzaliwa) kuweza kutembea au kufanya kazi tena kwa kutumia viungo bandia vya kisasa. 1. Tofauti kati ya Orthotics na Prosthetics Ili uelewe vizuri kozi hii, ni muhimu kufahamu maneno haya mawili makuu: Prosthetics (Viungo Bandia) Hii inahusika na kubuni, kutengeneza, na kumfungia mgonjwa Kiungo Bandia badala ya kile kilichokatwa au kupotea. Mfano: Mguu bandia (Artificial leg) au Mkono bandia. Orthotics (Vifaa vya Kusaidia) Hii inahusika na kubuni vifaa vinavyovaliwa kwa nje ili kusaidia, kunyoosha, au kulinda kiungo kilichopo lakini kina shida. Mfano: Mikanda ya mgongo (Spinal braces), viatu maalum kwa wenye miguu iliyopinda, n.k. 2. Sifa za Kujiunga (Admission Requirements) Kwa kuwa kozi hii inahitaji maarifa ya miili ya binadamu (Anatomy) na uvumbuzi wa vifaa, ufaulu wa Sayansi ni lazima: Wahitimu wa Kidato cha Nne (CSEE) Awe na Cheti cha Kidato cha Nne (CSEE). Awe na ufaulu wa Alama “D” Nne (4) au zaidi. MASOMO YA LAZIMA: Ufaulu wa alama “D” au zaidi katika masomo ya: Physics / Engineering Sciences Chemistry Biology Sifa ya Ziada: Ufaulu katika masomo ya Basic Mathematics na English Language utakupa kipaumbele kikubwa wakati wa udahili. 3. Vyuo Vinavyotoa Kozi Hii Tanzania Hii sio kozi inayotolewa na vyuo vingi kutokana na uhitaji wa maabara za kisasa za uhandisi wa viungo. Vyuo maarufu vinavyotoa ni: Kilimanjaro Christian Medical Centre (KCMC / KCOHAS) – Moshi: Ndio chuo waanzilishi na wenye uzoefu mkubwa sana katika ukanda wa Afrika Mashariki kwa fani hii. Muhimbili University of Health and Allied Sciences (MUHAS): Kwa ngazi ya Shahada (Bachelor Degree). 4. Fursa za Ajira na Majukumu Soko la ajira kwa wataalamu wa O&P ni kubwa sana ndani na nje ya nchi kwa sababu ya uhaba wa wataalamu hawa. Hospitali za Rufaa Kufanya kazi katika idara za mifupa na urekebishaji (Orthopedics) Muhimbili, MOI, KCMC, na Bugando. Karakana za Viungo (Workshops) Kujiajiri au kuajiriwa katika karakana za kutengeneza na kuunda viungo bandia vya wagonjwa. Mashirika ya Kimataifa (NGOs) Kufanya kazi na taasisi kama CCBRT, Red Cross, au Handicap International zinazosaidia watu wenye ulemavu. Michezo na Wanariadha Kubuni viungo maalum vya michezo (running blades) kwa ajili ya wanariadha walemavu (Paralympics). Uko Tayari Kubadilisha Maisha ya Watu? Kama una ufaulu mzuri wa Physics, Chemistry na Biology, hii ni kozi inayokupa uhakika wa ajira na heshima kubwa kwenye jamii. Sisi DeVine Vision Tech tunakusaidia kuchagua chuo sahihi na kufanya maombi ya kujiunga (Admission) bila usumbufu. Fika ofisini kwetu: Kisesa, Mwanza. Chat WhatsApp Sasa Piga: 0620 339 260 © 2026 DeVine Vision Tech | Huduma za Kitaalamu kwa Wanafunzi wa Afya.

Colleges

Orodha kamili ya kozi za Diploma zenye mkopo wa HESLB2

/

Vigezo vya Kupata Mkopo wa Diploma HESLB 2026/2027: Sifa, Kozi Zinazostahili Mkopo na Jinsi ya Kuomba Mwongozo Rasmi • HESLB 2026/2027 Vigezo vya Kupata Mkopo wa Diploma HESLB 2026/2027: Sifa, Kozi Zinazostahili Mkopo na Jinsi ya Kuomba Imesasishwa: Juni 2026 Chanzo: HESLB Official Guidelines Dirisha: 19 Juni – 31 Agosti 2026 Kiswahili YALIYOMO 1 Utangulizi 2 Dirisha la Maombi 3 Sifa za Mwombaji 4 Vigezo vya Kipaumbele 5 Nyaraka Muhimu 6 Kozi Zinazostahili 7 Kiasi cha Mkopo 8 Jinsi ya Kuomba 9 Makosa ya Kuepuka 10 Matokeo ya Mkopo 11 Rufaa ya Mkopo 12 Hati za Marejeo 13 Viungo Muhimu 14 Maswali ya Mara kwa Mara 15 Hitimisho Utangulizi: Mkopo wa Diploma HESLB ni Nini? Kwa wanafunzi wengi wa Tanzania wanaosomea ngazi ya Stashahada (Diploma), swali kubwa moja linabaki bila jibu wazi: je, ninaweza kupata mkopo wa Serikali kusaidia masomo yangu? Jibu ni ndiyo — na makala hii inakupa mwongozo kamili, wa kisasa, unaotokana moja kwa moja na mwongozo rasmi wa HESLB 2026/2027. Bodi ya Mikopo ya Wanafunzi wa Elimu ya Juu (HESLB — Higher Education Students’ Loans Board) ni chombo cha Serikali ya Tanzania kinachosimamia utoaji wa mikopo kwa wanafunzi wa elimu ya juu na ngazi ya kati. Kwa programu za Diploma/Stashahada (NTA Level 4–6), HESLB inatoa mkopo unaogharamia ada ya mafunzo, chakula, vitabu, na mahitaji mengine ya masomo. Tofauti na mikopo ya benki ya kawaida, mkopo wa HESLB una masharti mazuri sana ya urejeshaji — makato ya asilimia 15 ya mshahara wa kila mwezi au kiwango kisichopungua TZS 100,000 kwa mwezi kwa wajasiriamali. Hakuna riba ya ziada — ni gharama ya uendeshaji ya asilimia moja (1%) ya deni la msingi pekee. Kwa Nini Uomba Mkopo wa HESLB? Mkopo huu unakusaidia kupata elimu ya stashahada bila wasiwasi wa fedha, unalipwa moja kwa moja kwa chuo (ada) na kwa mwanafunzi (maisha), na unarejeshwa tu baada ya kupata kazi au kipato. Dirisha la Maombi ya Mkopo 2026/2027 Mwaka wa masomo 2026/2027, HESLB inakubali maombi kwa intakes mbili — September Intake na March Intake. Ni muhimu sana kujua tarehe na kuzingatia kikamilifu. Muda wa Kuomba Mkopo 2026/2027 Fuatilia tarehe hizi kwa makini — kuchelewa kunamaanisha kupoteza mkopo mzima wa mwaka huu. Ufunguzi — September Intake 19 Juni 2026 Kufungwa — September Intake 31 Agosti 2026 March Intake Itatangazwa Dirisha la Rufaa Novemba 2026 Tahadhari: Kuchelewa Ni Kupoteza! Maombi yaliyowasilishwa baada ya tarehe ya mwisho hayakubaliwi kabisa. Hakuna vigawanyo vya muda zaidi. Omba mapema ukiwa na nyaraka zote tayari. Sifa za Mwombaji — Vigezo vya Msingi Kwa mujibu wa Sheria ya HESLB, kuna vigezo vya jumla ambavyo mwombaji lazima avikidhi vyote ili astahili mkopo. Kukosa kigezo kimoja kunaweza kukuondoa kabisa kwenye orodha. Uraia wa Tanzania Lazima awe Mtanzania mwenye hati halali za uraia. Waombaji waliozaliwa nje wanahitaji barua kutoka RITA au ZCSRA. Umri Usiozidi Miaka 35 Mwombaji asiwe na umri zaidi ya miaka 35 wakati wa kuwasilisha ombi la mkopo. Udahili Rasmi Awe amedahiliwa rasmi katika taasisi ya elimu ya ngazi ya kati (Diploma/Stashahada) inayotambulika nchini Tanzania. Maombi Kupitia OLAMS Ombi lazima lifanyike mtandaoni kupitia mfumo wa OLAMS pekee. Maombi ya karatasi hayakubaliwi. Hana Ajira Rasmi Asiwe na ajira au mkataba wa kazi wa Serikali au sekta binafsi unaompatia mshahara au kipato. Hana Ufadhili Mwingine Asistahili mkopo kama tayari ana mfadhili mwingine anayegharamia masomo yake. Alihitimu 2022–2026 Lazima awe amehitimu CSEE, Cheti, ACSEE au sawa na hizo ndani ya miaka 5 — yaani kati ya 2022 hadi 2026. NaPA na NIDA Awe na Anwani ya Kitaifa (NaPA) na Namba ya Kitambulisho cha Taifa (NIN/NIDA) kama ana umri wa miaka 18+. Vigezo Maalumu kwa Wanafunzi Wanaoendelea (FTCA) Wanafunzi wa mwaka wa pili au zaidi (First-Time Continuing Applicants) wanahitaji pia: Kufaulu mitihani ya mwaka uliopita, matokeo yao kuwasilishwa HESLB kupitia afisa wa mkopo wa chuo, na kama walikuwa wamesimamisha masomo — kuwasilisha barua ya kurejea (resumption letter) kupitia chuo. Vigezo Vinavyoongeza Kipaumbele Zaidi ya sifa za msingi, HESLB inatoa kipaumbele maalumu kwa makundi ya waombaji wenye mazingira magumu. Makundi haya hupewa uzingativu wa pekee katika mgawanyo wa rasilimali. Yatima Waombaji waliofiwa na mzazi mmoja au wazazi wote, wakiwa na cheti cha kifo kilichothibitishwa na RITA/ZCSRA. Kaya za TASAF Waombaji kutoka familia zinazofadhiliwa na Mfuko wa Maendeleo ya Jamii (TASAF) — wenye namba ya usajili. Walemavu Mwombaji mwenye ulemavu wa mwili, akiwa na fomu iliyothibitishwa na DMO/RMO au namba ya PMO. Mzazi Mwenye Ulemavu Mzazi au mlezi wa mwombaji mwenye ulemavu uliobainishwa rasmi na mamlaka ya afya. Wazazi Gerezani Mwombaji ambaye mzazi wake/wazazi wake wote wako magerezani — kulingana na barua rasmi kutoka MoHA. Waliofadhiliwa Awali Waombaji waliofadhiliwa na wadhamini wa makampuni (corporate sponsors) wakati wa elimu ya awali. Nyaraka Muhimu Zinazohitajika Maombi yako lazima yaambatane na nyaraka sahihi kulingana na hali yako. Jedwali hapa chini linaonyesha kila nyaraka, zinahitajika kwa nani, na sababu yake. Nyaraka Zinahitajika Kwa Nani Sababu / Maelezo Cheti cha Kuzaliwa (Birth Certificate) Waombaji Wote Namba ya uhakiki kutoka RITA (Tanzania Bara) au ZCSRA (Zanzibar) kuthibitisha uraia NaPA — Anwani ya Kitaifa Waombaji Wote Anwani halisi ya kitaifa iliyotolewa na Wizara ya TEHAMA — lazima iwe ya sasa NIDA — Namba ya Kitambulisho Miaka 18+ Inahitajika kwa waombaji wenye miaka 18 na zaidi, ikiwemo watakaokuwa na miaka 18 kati ya Juni–Agosti 2026 Akaunti ya Benki Waombaji Wote Akaunti inayofanya kazi yenye jina sawa na lililoko kwenye cheti cha CSEE Cheti cha Kifo cha Mzazi Yatima Kuthibitisha uyatima — cheti kutoka RITA au ZCSRA, kilichothibitishwa rasmi Fomu ya Ulemavu (Mwombaji) Walemavu Fomu iliyothibitishwa na DMO au RMO, au namba ya ulemavu kutoka Ofisi ya Waziri Mkuu Fomu ya Ulemavu (Mzazi) Wazazi Walemavu Kuthibitisha ulemavu wa mzazi/mlezi — iliyothibitishwa na DMO au RMO Namba ya TASAF Kaya za TASAF Namba ya mfadhilio wa kijamii kutoka TASAF kuthibitisha kwamba familia ni ya kipato duni Fomu ya Nyumba ya Watoto Yatima Waliokaa Nyumba Kuthibitisha msaada wa kifedha na kijamii tangu utotoni hadi udahili chuoni Barua ya MoHA / Magereza Wazazi Gerezani Barua rasmi kutoka Wizara ya Mambo ya Ndani au Jeshi la Magereza kuthibitisha hali ya wazazi Taarifa za Mdhamini (Guarantor) Waombaji Wote Picha ya

Colleges, Uncategorized

Orodha kamili ya kozi za Diploma zenye mkopo wa HESLB

/

Vigezo vya Kupata Mkopo wa Diploma HESLB 2026/2027: Sifa, Kozi Zinazostahili Mkopo na Jinsi ya Kuomba Mwongozo Rasmi • HESLB 2026/2027 Vigezo vya Kupata Mkopo wa Diploma HESLB 2026/2027: Sifa, Kozi Zinazostahili Mkopo na Jinsi ya Kuomba Imesasishwa: Juni 2026 Chanzo: HESLB Official Guidelines Dirisha: 19 Juni – 31 Agosti 2026 Kiswahili YALIYOMO 1 Utangulizi 2 Dirisha la Maombi 3 Sifa za Mwombaji 4 Vigezo vya Kipaumbele 5 Nyaraka Muhimu 6 Kozi Zinazostahili 7 Kiasi cha Mkopo 8 Jinsi ya Kuomba 9 Makosa ya Kuepuka 10 Matokeo ya Mkopo 11 Rufaa ya Mkopo 12 Hati za Marejeo 13 Viungo Muhimu 14 Maswali ya Mara kwa Mara 15 Hitimisho Utangulizi: Mkopo wa Diploma HESLB ni Nini? Kwa wanafunzi wengi wa Tanzania wanaosomea ngazi ya Stashahada (Diploma), swali kubwa moja linabaki bila jibu wazi: je, ninaweza kupata mkopo wa Serikali kusaidia masomo yangu? Jibu ni ndiyo — na makala hii inakupa mwongozo kamili, wa kisasa, unaotokana moja kwa moja na mwongozo rasmi wa HESLB 2026/2027. Bodi ya Mikopo ya Wanafunzi wa Elimu ya Juu (HESLB — Higher Education Students’ Loans Board) ni chombo cha Serikali ya Tanzania kinachosimamia utoaji wa mikopo kwa wanafunzi wa elimu ya juu na ngazi ya kati. Kwa programu za Diploma/Stashahada (NTA Level 4–6), HESLB inatoa mkopo unaogharamia ada ya mafunzo, chakula, vitabu, na mahitaji mengine ya masomo. Tofauti na mikopo ya benki ya kawaida, mkopo wa HESLB una masharti mazuri sana ya urejeshaji — makato ya asilimia 15 ya mshahara wa kila mwezi au kiwango kisichopungua TZS 100,000 kwa mwezi kwa wajasiriamali. Hakuna riba ya ziada — ni gharama ya uendeshaji ya asilimia moja (1%) ya deni la msingi pekee. Kwa Nini Uomba Mkopo wa HESLB? Mkopo huu unakusaidia kupata elimu ya stashahada bila wasiwasi wa fedha, unalipwa moja kwa moja kwa chuo (ada) na kwa mwanafunzi (maisha), na unarejeshwa tu baada ya kupata kazi au kipato. Dirisha la Maombi ya Mkopo 2026/2027 Mwaka wa masomo 2026/2027, HESLB inakubali maombi kwa intakes mbili — September Intake na March Intake. Ni muhimu sana kujua tarehe na kuzingatia kikamilifu. Muda wa Kuomba Mkopo 2026/2027 Fuatilia tarehe hizi kwa makini — kuchelewa kunamaanisha kupoteza mkopo mzima wa mwaka huu. Ufunguzi — September Intake 19 Juni 2026 Kufungwa — September Intake 31 Agosti 2026 March Intake Itatangazwa Dirisha la Rufaa Novemba 2026 Tahadhari: Kuchelewa Ni Kupoteza! Maombi yaliyowasilishwa baada ya tarehe ya mwisho hayakubaliwi kabisa. Hakuna vigawanyo vya muda zaidi. Omba mapema ukiwa na nyaraka zote tayari. Sifa za Mwombaji — Vigezo vya Msingi Kwa mujibu wa Sheria ya HESLB, kuna vigezo vya jumla ambavyo mwombaji lazima avikidhi vyote ili astahili mkopo. Kukosa kigezo kimoja kunaweza kukuondoa kabisa kwenye orodha. Uraia wa Tanzania Lazima awe Mtanzania mwenye hati halali za uraia. Waombaji waliozaliwa nje wanahitaji barua kutoka RITA au ZCSRA. Umri Usiozidi Miaka 35 Mwombaji asiwe na umri zaidi ya miaka 35 wakati wa kuwasilisha ombi la mkopo. Udahili Rasmi Awe amedahiliwa rasmi katika taasisi ya elimu ya ngazi ya kati (Diploma/Stashahada) inayotambulika nchini Tanzania. Maombi Kupitia OLAMS Ombi lazima lifanyike mtandaoni kupitia mfumo wa OLAMS pekee. Maombi ya karatasi hayakubaliwi. Hana Ajira Rasmi Asiwe na ajira au mkataba wa kazi wa Serikali au sekta binafsi unaompatia mshahara au kipato. Hana Ufadhili Mwingine Asistahili mkopo kama tayari ana mfadhili mwingine anayegharamia masomo yake. Alihitimu 2022–2026 Lazima awe amehitimu CSEE, Cheti, ACSEE au sawa na hizo ndani ya miaka 5 — yaani kati ya 2022 hadi 2026. NaPA na NIDA Awe na Anwani ya Kitaifa (NaPA) na Namba ya Kitambulisho cha Taifa (NIN/NIDA) kama ana umri wa miaka 18+. Vigezo Maalumu kwa Wanafunzi Wanaoendelea (FTCA) Wanafunzi wa mwaka wa pili au zaidi (First-Time Continuing Applicants) wanahitaji pia: Kufaulu mitihani ya mwaka uliopita, matokeo yao kuwasilishwa HESLB kupitia afisa wa mkopo wa chuo, na kama walikuwa wamesimamisha masomo — kuwasilisha barua ya kurejea (resumption letter) kupitia chuo. Vigezo Vinavyoongeza Kipaumbele Zaidi ya sifa za msingi, HESLB inatoa kipaumbele maalumu kwa makundi ya waombaji wenye mazingira magumu. Makundi haya hupewa uzingativu wa pekee katika mgawanyo wa rasilimali. Yatima Waombaji waliofiwa na mzazi mmoja au wazazi wote, wakiwa na cheti cha kifo kilichothibitishwa na RITA/ZCSRA. Kaya za TASAF Waombaji kutoka familia zinazofadhiliwa na Mfuko wa Maendeleo ya Jamii (TASAF) — wenye namba ya usajili. Walemavu Mwombaji mwenye ulemavu wa mwili, akiwa na fomu iliyothibitishwa na DMO/RMO au namba ya PMO. Mzazi Mwenye Ulemavu Mzazi au mlezi wa mwombaji mwenye ulemavu uliobainishwa rasmi na mamlaka ya afya. Wazazi Gerezani Mwombaji ambaye mzazi wake/wazazi wake wote wako magerezani — kulingana na barua rasmi kutoka MoHA. Waliofadhiliwa Awali Waombaji waliofadhiliwa na wadhamini wa makampuni (corporate sponsors) wakati wa elimu ya awali. Nyaraka Muhimu Zinazohitajika Maombi yako lazima yaambatane na nyaraka sahihi kulingana na hali yako. Jedwali hapa chini linaonyesha kila nyaraka, zinahitajika kwa nani, na sababu yake. Nyaraka Zinahitajika Kwa Nani Sababu / Maelezo Cheti cha Kuzaliwa (Birth Certificate) Waombaji Wote Namba ya uhakiki kutoka RITA (Tanzania Bara) au ZCSRA (Zanzibar) kuthibitisha uraia NaPA — Anwani ya Kitaifa Waombaji Wote Anwani halisi ya kitaifa iliyotolewa na Wizara ya TEHAMA — lazima iwe ya sasa NIDA — Namba ya Kitambulisho Miaka 18+ Inahitajika kwa waombaji wenye miaka 18 na zaidi, ikiwemo watakaokuwa na miaka 18 kati ya Juni–Agosti 2026 Akaunti ya Benki Waombaji Wote Akaunti inayofanya kazi yenye jina sawa na lililoko kwenye cheti cha CSEE Cheti cha Kifo cha Mzazi Yatima Kuthibitisha uyatima — cheti kutoka RITA au ZCSRA, kilichothibitishwa rasmi Fomu ya Ulemavu (Mwombaji) Walemavu Fomu iliyothibitishwa na DMO au RMO, au namba ya ulemavu kutoka Ofisi ya Waziri Mkuu Fomu ya Ulemavu (Mzazi) Wazazi Walemavu Kuthibitisha ulemavu wa mzazi/mlezi — iliyothibitishwa na DMO au RMO Namba ya TASAF Kaya za TASAF Namba ya mfadhilio wa kijamii kutoka TASAF kuthibitisha kwamba familia ni ya kipato duni Fomu ya Nyumba ya Watoto Yatima Waliokaa Nyumba Kuthibitisha msaada wa kifedha na kijamii tangu utotoni hadi udahili chuoni Barua ya MoHA / Magereza Wazazi Gerezani Barua rasmi kutoka Wizara ya Mambo ya Ndani au Jeshi la Magereza kuthibitisha hali ya wazazi Taarifa za Mdhamini (Guarantor) Waombaji Wote Picha ya

Colleges

Ordinary Diploma in Clinical Nutrition Tanzania

/

Mwongozo wa Udahili 2026/2027 Ordinary Diploma in Clinical Nutrition Tanzania: Sifa, Vyuo 15, Ada na Nafasi Orodha kamili ya vyuo vinavyotoa Diploma ya Clinical Nutrition, sifa sahihi za kujiunga, muda wa masomo, nafasi za udahili, ada na maeneo ya vyuo. Ordinary Diploma in Clinical Nutrition ni programu ya diploma inayohusiana na lishe katika mazingira ya huduma za afya. Kwa mujibu wa mwongozo wa udahili wa mwaka wa masomo 2026/2027, programu hii imetajwa kutolewa na vyuo 15 nchini Tanzania. Makala hii imejumuisha vyuo vyote 15, namba za usajili, aina ya umiliki, halmashauri, mikoa, muda wa programu, nafasi za udahili na ada za wanafunzi wa ndani kama zilivyoainishwa kwenye mwongozo. Ufafanuzi muhimu: Namba 15 inamaanisha vyuo 15 vinavyotoa programu hii. Makala hii inahusu kozi moja yenye jina la Ordinary Diploma in Clinical Nutrition. Muhtasari Sifa za kujiunga Vyuo vyote 15 Ada na nafasi Kuchagua chuo Maswali muhimu 1. Muhtasari wa Ordinary Diploma in Clinical Nutrition 15 Vyuo vinavyotoa programu Miaka 3 Muda wa programu 1,680 Jumla ya nafasi zilizoainishwa 12 Vyuo binafsi 2 + 1 Serikali 2 na FBO 1 Jina la programu Ordinary Diploma in Clinical Nutrition. Aina ya tuzo Ordinary Diploma. Muda wa masomo Miaka mitatu katika vyuo vyote 15. Njia ya kujiunga iliyoainishwa Certificate of Secondary Education Examination – CSEE. 2. Sifa za Kujiunga Clinical Nutrition Sifa za wahitimu wa Kidato cha Nne – CSEE Mwombaji anatakiwa kuwa na angalau ufaulu wa masomo manne yasiyo ya dini . Masomo yote manne yafuatayo yanatakiwa kuwemo: Chemistry Biology Basic Mathematics English Language Awe na Cheti cha Kidato cha Nne (CSEE). Awe na ufaulu katika Chemistry. Awe na ufaulu katika Biology. Awe na ufaulu katika Basic Mathematics. Awe na ufaulu katika English Language. Masomo yenye faida ya ziada: Ufaulu katika Nutrition, Human Nutrition, Agriculture, Geography au Food Processing ni faida ya ziada. Maelezo yaliyotumika kwenye mwongozo: Holders of Certificate of Secondary Education Examination (CSEE) with at least four (4) passes in non-religious subjects including Chemistry, Biology, Basic Mathematics and English Language. A pass in Nutrition, Human Nutrition, Agriculture, Geography and Food Processing is an added advantage. Masahihisho muhimu kutoka makala ya zamani Basic Mathematics na English Language ni masomo yanayotakiwa; si masomo ya faida ya ziada. Mwongozo umetumia neno passes na haujaainisha daraja maalumu la C au D. Physics au Engineering Sciences haijaorodheshwa kama somo la lazima kwa programu hii. Njia ya kujiunga kupitia NTA Level 4 au ACSEE haijaainishwa katika taarifa za programu hii. 3. Vyuo Vyote 15 Vinavyotoa Clinical Nutrition Tanzania Tumia kisanduku cha utafutaji kuona chuo kwa jina, namba ya usajili, halmashauri au mkoa. Unaweza pia kuchuja matokeo kwa aina ya umiliki na mkoa. Tafuta chuo Chuja kwa umiliki Umiliki woteBinafsiSerikaliFBO Chuja kwa mkoa Mikoa yoteArushaDar es SalaamDodomaIringaMorogoroMwanzaNjombePwaniShinyangaSimiyuTaboraTanga Vyuo 15 vimepatikana. Vyuo 15 vinavyotoa Ordinary Diploma in Clinical Nutrition, mwaka wa udahili 2026/2027 Na. Jina la Chuo Usajili Umiliki Halmashauri Mkoa Muda Nafasi Ada 1 City College of Health and Allied Sciences – Arusha Campus REG/HAS/237 Private Arusha City Council Arusha Miaka 3 200 TSH 1,600,000/= 2 City College of Health and Allied Sciences – Mwanza Campus REG/HAS/232 Private Magu District Council Mwanza Miaka 3 100 TSH 1,400,000/= 3 Clinical Officers Training Centre Maswa REG/HAS/014 Government Maswa District Council Simiyu Miaka 3 50 TSH 905,450/= 4 Elijerry College of Health and Allied Sciences REG/HAS/173 Private Muheza District Council Tanga Miaka 3 100 TSH 1,450,000/= 5 Excellent College of Health and Allied Sciences – Kibaha REG/HAS/250 Private Kibaha District Council Pwani Miaka 3 100 TSH 1,600,000/= 6 Hisani Institute of Health and Allied Sciences REG/HAS/264 Private Korogwe Town Council Tanga Miaka 3 150 TSH 1,600,000/= 7 Kahama College of Health Sciences REG/HAS/171 Private Kahama Town Council Shinyanga Miaka 3 100 TSH 1,800,000/= 8 Mgao Health Training Institute REG/HAS/141 Private Njombe District Council Njombe Miaka 3 100 TSH 1,500,000/= 9 Mkuranga College of Health and Allied Sciences REG/NACTVET/1154 Private Mkuranga District Council Pwani Miaka 3 150 TSH 1,400,000/= 10 Morogoro College of Health Science REG/HAS/051-J Government Morogoro Municipal Council Morogoro Miaka 3 100 TSH 1,200,000/= 11 New Mafinga Health and Allied Institute REG/HAS/145 Private Mafinga Town Council Iringa Miaka 3 80 TSH 1,500,000/= 12 Sumve Institute of Health, Allied Science and Technology REG/HAS/0018 FBO Kwimba District Council Mwanza Miaka 3 100 TSH 1,400,000/= 13 Tabora (EA) Polytechnic College – Tuli Campus REG/HAS/244 Private Tabora Municipal Council Tabora Miaka 3 100 TSH 1,800,000/= 14 Tanzania Research and Career Development Institute (TRACDI) – Dodoma REG/PWF/041 Private Dodoma Municipal Council Dodoma Miaka 3 150 TSH 1,400,000/= 15 West Evan College of Business Health and Allied Sciences REG/BMG/053 Private Kigamboni Municipal Council Dar es Salaam Miaka 3 100 TSH 1,750,000/= Maelezo: Ada iliyooneshwa ni Local Fee kama ilivyoainishwa kwenye mwongozo. Gharama za malazi, chakula, sare, vifaa, bima, mitihani na usajili hazijaainishwa kwenye jedwali hili. 4. Ulinganisho wa Ada, Nafasi na Umiliki Ada ya chini zaidi Clinical Officers Training Centre Maswa imeainisha ada ya TSH 905,450/=. Ada ya juu zaidi Kahama College na Tabora (EA) Polytechnic College – Tuli Campus zimeainisha ada ya TSH 1,800,000/=. Nafasi nyingi zaidi City College Arusha Campus imeainishiwa nafasi 200. Nafasi chache zaidi Clinical Officers Training Centre Maswa imeainishiwa nafasi 50. Vyuo vya serikali Kuna vyuo viwili vya serikali: Clinical Officers Training Centre Maswa na Morogoro College of Health Science. Chuo cha FBO Sumve Institute of Health, Allied Science and Technology imeainishwa kuwa chuo cha FBO. Kumbuka: Ada zinaweza kuwa sehemu moja tu ya gharama za masomo. Kabla ya kufanya maombi, ulizia chuo kuhusu malazi, chakula, sare, vifaa, bima, mitihani na gharama nyingine. 5. Namna ya Kuchagua Chuo cha Clinical Nutrition Kagua kwanza matokeo yako. Hakikisha una ufaulu katika Chemistry, Biology, Basic Mathematics na English Language. Linganisha ada. Ada zilizoainishwa zinaanzia TSH 905,450/= hadi TSH 1,800,000/=. Angalia eneo la chuo. Chagua mkoa au halmashauri ambayo itakuwa rahisi kwako kwa usafiri na maisha ya kila siku. Angalia nafasi za udahili. Uwezo wa udahili unatofautiana kutoka nafasi 50 hadi 200. Thibitisha gharama nyingine. Wasiliana na chuo kuhusu malazi, chakula, vifaa, sare, bima na gharama za mitihani. 6. Maswali Yanayoulizwa Mara kwa Mara

Colleges

Ordinary Diploma in Nursing and Midwifery Tanzania Vyuo, Sifa na Gharama

/

Vyuo vya Nursing and Midwifery Tanzania 2026/2027 | DeVine Vision Tech DeVine Vision Nursing Nursing and Midwifery 2026/2027 00Overview01Sifa za Kujiunga02Vyuo Vyote03Jinsi ya Kuchagua Chuo04Maswali Muhimu Code hii imeondoa Kaspersky scripts, Google Fonts, emojis na maudhui ya Chemistry. Imewekwa rangi za DeVine Vision Tech na data ya Nursing kutoka guidebook ya 2026/2027. Admission Guidebook 2026/2027 Vyuo Vinavyotoa Ordinary Diploma in Nursing and Midwifery Tanzania Orodha kamili ya vyuo, njia za udahili, sifa za kujiunga, mikoa, umiliki, muda wa masomo na nafasi kwa mwaka wa masomo 2026/2027. Nursing and Midwifery CSEE Direct In-service Route Tanzania Update muhimu: Template uliyotuma ilikuwa ya Chemistry Form 6 na ilikuwa na external Kaspersky script. Toleo hili limebadilishwa kuwa Nursing, limeondoa script za nje, limeongeza filters, na limejumuisha vyuo vyote vilivyoonekana kwenye guidebook kwa Nursing and Midwifery. 108Vyuo tofauti 109Njia/program rows 10,350Jumla ya nafasi 26Mikoa/maeneo 01 Sifa za Kujiunga Nursing and Midwifery Njia ya CSEE Angalau masomo manne; Biology na Chemistry kwa kiwango cha chini C, pamoja na Pass ya Physics/Engineering Science na English Language. Mathematics ni faida ya ziada. Njia ya In-service Kwa mwenye Technician Certificate NTA Level 5 in Nursing au Nursing/Public Health Nurse mwenye wastani unaotakiwa, uzoefu wa miaka 2, leseni na ruhusa ya mwajiri. Muda wa Masomo Njia ya CSEE ni miaka 3. Njia ya in-service iliyotajwa kwenye guidebook ni miaka 2. 02 Orodha Kamili ya Vyuo vya Nursing and Midwifery Tafuta kwa jina la chuo, namba ya usajili, mkoa, halmashauri au njia ya udahili. Unaweza kuchuja kwa mkoa, umiliki na route. Tafuta Mkoa/EneoMikoa yoteArushaDar es SalaamDodomaGeitaIringaKageraKigomaKilimanjaroLindiManyaraMaraMbeyaMorogoroMtwaraMwanzaNjombePemba NorthPwaniRukwaRuvumaShinyangaSimiyuSingidaTaboraTangaZanzibar Urban/West UmilikiUmiliki woteSerikaliBinafsiTaasisi ya Kidini (FBO) NjiaNjia zoteCSEE DirectIn-service PangaJina A-ZMkoa A-ZUmiliki A-ZNjia ya udahiliNafasi nyingi kwanzaNafasi chache kwanza Kiasi3060100Onesha yote Futa vichujio Pakua CSV Chapisha BinafsiCSEE Direct Arusha Lutheran Medical Training Centre Arusha District Council – ArushaREG/HAS/115CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 3100 nafasi BinafsiCSEE Direct Dr. Richard Raj College of Health and Allied Sciences – Arusha Arumeru District Council – ArushaREG/HAS/2674CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 3100 nafasi Taasisi ya Kidini (FBO)CSEE Direct Karatu Health Training Institute Karatu District Council – ArushaREG/HAS/113CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 350 nafasi BinafsiCSEE Direct Excellent College of Health and Allied Sciences – Dar es Salaam Kinondoni Municipal Council – Dar es SalaamREG/BTP/026CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 3100 nafasi BinafsiCSEE Direct Kairuki School of Nursing Kinondoni Municipal Council – Dar es SalaamREG/HAS/025CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 3100 nafasi BinafsiCSEE Direct KAM College of Health Sciences Kinondoni Municipal Council – Dar es SalaamREG/HAS/104CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 3100 nafasi BinafsiCSEE Direct Kigamboni City College of Health and Allied Sciences Kigamboni Municipal Council – Dar es SalaamREG/HAS/168CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 3100 nafasi SerikaliCSEE Direct Lugalo Military Medical School Kinondoni Municipal Council – Dar es SalaamREG/HAS/061CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 390 nafasi BinafsiCSEE Direct Massana College of Health and Allied Sciences Kinondoni Municipal Council – Dar es SalaamREG/HAS/099CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 3100 nafasi SerikaliCSEE Direct Muhimbili College of Health and Allied Sciences Ilala Municipal Council – Dar es SalaamREG/HAS/101CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 350 nafasi BinafsiCSEE Direct Paradigms Institute Dar-es-Salaam Ubungo Municipal Council – Dar es SalaamREG/BMG/033CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 350 nafasi BinafsiCSEE Direct Testimony College of Health and Allied Sciences Ubungo Municipal Council – Dar es SalaamREG/HAS/150CCSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 3100 nafasi BinafsiCSEE Direct Decca College of Health and Allied Sciences – Dodoma Dodoma Municipal Council – DodomaREG/HAS/142CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 3100 nafasi SerikaliCSEE Direct Dodoma Institute of Health and Allied Sciences Dodoma Municipal Council – DodomaREG/HAS/002CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 3100 nafasi SerikaliCSEE Direct Kondoa School of Nursing Kondoa District Council – DodomaREG/HAS/040CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 385 nafasi Taasisi ya Kidini (FBO)CSEE Direct Mvumi Institute of Health Sciences Chamwino District Council – DodomaREG/HAS/011CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 3100 nafasi SerikaliCSEE Direct Geita School of Nursing Geita District Council – GeitaREG/HAS/079CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 370 nafasi Taasisi ya Kidini (FBO)CSEE Direct Ilula Nursing School Kilolo District Council – IringaREG/HAS/152CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 3100 nafasi BinafsiCSEE Direct Isimila Nursing School Iringa Municipal Council – IringaREG/HAS/131CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 3100 nafasi BinafsiCSEE Direct New Mafinga Health and Allied Institute Mafinga Town Council – IringaREG/HAS/145CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 3100 nafasi SerikaliCSEE Direct Primary Health Care Institute Iringa Municipal Council – IringaREG/HAS/001CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 370 nafasi Taasisi ya Kidini (FBO)CSEE Direct Tosamaganga Institute of Health and Allied Sciences Iringa Municipal Council – IringaREG/HAS/020CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 3100 nafasi Taasisi ya Kidini (FBO)CSEE Direct Murgwanza Institute of Health and Allied Sciences Ngara District Council – KageraREG/HAS/102CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 3100 nafasi Taasisi ya Kidini (FBO)CSEE Direct Ndolage Institute of Health Sciences Muleba District Council – KageraREG/HAS/009CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 3100 nafasi Taasisi ya Kidini (FBO)CSEE Direct Rubya Health Training Institute Muleba District Council – KageraREG/HAS/017CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 3100 nafasi Taasisi ya Kidini (FBO)CSEE Direct St. Magdalene Health Training Institute Missenyi District Council – KageraREG/HAS/107NCSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 3100 nafasi Taasisi ya Kidini (FBO)CSEE Direct Heri College of Health and Allied Sciences Buhigwe District Council – KigomaREG/HAS/0113CSEE: C Biology + C Chemistry + Physics/Engineering Science + EnglishMiaka 3100 nafasi Taasisi ya Kidini

banner
Scroll to Top