Bodi ya Mikopo ni Nini?

Bodi ya Mikopo ya Wanafunzi wa Elimu ya Juu, inayofahamika zaidi kwa kifupi chake kama HESLB (Higher Education Students’ Loans Board), ni taasisi ya kiserikali chini ya Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia. Taasisi hii ilianzishwa kisheria kwa lengo la kutoa mikopo kwa wanafunzi wenye sifa na wahitaji (needy students) ili waweze kugharimia elimu yao ya juu katika ngazi ya Stashahada (Diploma) na Shahada (Degree).

Kazi kubwa ya HESLB ni kutoa mikopo, kusimamia urejeshaji wa mikopo hiyo baada ya mwanafunzi kuhitimu, na kuhakikisha rasilimali zinatolewa kwa usawa kulingana na vipaumbele vya taifa.

Bodi ya Mikopo Inatoa Nini? (Vipengele vya Mkopo)

HESLB haitoi fedha taslimu kwa kila kitu, bali mkopo umegawanywa katika vipengele maalum kulingana na uhitaji uliothibitishwa:

• Chakula na Malazi (Meals and Accommodation): Kiwango cha juu ni TZS 7,500 kwa siku mwanafunzi anapokuwa chuoni.
• Ada ya Mafunzo (Tuition Fee): Kiwango cha juu ni TZS 1,200,000 kwa mwaka, inayolipwa moja kwa moja chuoni.
• Vitabu na Viandikwa (Books and Stationery): TZS 200,000 kwa mwaka.
• Mahitaji Maalum ya Kitivo (Special Faculty Requirements): Hadi TZS 300,000 kwa mwaka kwa fani maalum.
• Mafunzo kwa Vitendo (Field Practical Training): TZS 7,500 kwa siku kwa jumla ya siku 56 kwa mwaka.
• Gharama za Kazimradi (Research/Project): Hadi TZS 100,000 kwa mwaka kwa programu husika.

Sifa na Vigezo vya Msingi vya Mwombaji (2025/2026)

Kulingana na Mwongozo wa Stashahada wa mwaka 2025/2026, mwombaji lazima akidhi vigezo hivi:

1. Uraia: Lazima awe Mtanzania.
2. Umri: Usiozidi miaka 35 wakati wa kuomba.
3. Udahili: Awe amepata udahili wa muda wote (full-time) katika chuo kinachotambulika nchini.
4. Hali ya Kazi: Asiwe na ajira au mkataba wa kazi unaompatia mshahara/kipato (serikalini au sekta binafsi).
5. Muda wa Kuhitimu: Awe amehitimu Kidato cha Nne, Sita, au Cheti ndani ya kipindi cha miaka mitano (2021 hadi 2025).
6. Mfumo wa Maombi: Lazima aombe kupitia mfumo wa OLAMS (Online Loan Application and Management System).

Programu za Kipaumbele (Clusters)

Mgao wa mikopo unazingatia mikuputo miwili mikuu:

Mkupuo wa Kwanza (Cluster One)

• Afya: Udaktari wa Meno, Tiba, Radiolojia, Maabara ya Tiba, na Uhandisi wa Vifaa vya Tiba.
• Elimu: Stashahada ya Elimu ya Msingi (Sayansi na Hisabati).
• Usafirishaji: Ufundi wa Ndege, Meli, na Reli.
• Nishati na Madini: Mafuta na Gesi, Umeme, Jiolojia, na Uchimbaji Madini.
• Kilimo: Teknolojia ya Ngozi, Chakula, na Umwagiliaji.

Mkupuo wa Pili (Cluster Two)

Inajumuisha TEHAMA (ICT) na programu nyingine za Kilimo na Madini ambazo hazikutajwa katika mkupuo wa kwanza.

Nyaraka Muhimu za Kuambatisha

• Namba ya NIDA (NIN): Inatakiwa kuwekwa kwenye maombi.
• Cheti cha Kuzaliwa/Kifo: Kilichohakikiwa na RITA au ZCSRA.
• Fomu ya Ulemavu: Ikithibitishwa na DMO au RMO kwa wenye ulemavu.
• Namba ya TASAF: Kwa waombaji wanaotoka kaya maskini zilizosajiliwa.
• Akaunti ya Benki: Lazima iwe hai na majina yafanane na fomu ya maombi.

Urejeshaji wa Mkopo

Mkopo huu si zawadi, ni deni. Mnufaika ataanza kulipa baada ya kuhitimu na kupata ajira au kipato. Makato ni asilimia 15 ya mshahara wa msingi au kiasi kisichopungua TZS 100,000 kwa mwezi kwa sekta isiyo rasmi. Pia kuna ada ya usimamizi ya asilimia 1 (one-time fee).