Ordinary Diploma in Environmental Health Sciences — Mwongozo kwa Wanafunzi
Kozi hii inakufundisha jinsi ya kulinda afya ya jamii na mazingira. Imetengenezwa kulingana na NACTVET Guidebook 2025/2026.
1. Utangulizi
Katika Tanzania, mabadiliko ya tabianchi, uchafuzi na magonjwa yanayosababishwa na maji machafu ni changamoto. Kozi ya Environmental Health Sciences inakuandaa kuzuia magonjwa, kusimamia taka, na kutoa elimu kwa jamii. Inachangia SDG 3 (Afya) na SDG 6 (Maji Safi).
2. Maana ya Kozi
Ni programu ya diploma ya kawaida (NTA Level 6), kawaida ni miaka 3. Inajumuisha masomo kama:
- Usafi wa mazingira
- Epidemiolojia
- Usimamizi wa taka
- Usalama wa chakula
- Afya ya jamii
3. Malengo ya Kozi
- Kuandaa wataalamu wa afya ya mazingira.
- Kusaidia kuzuia milipuko ya magonjwa.
- Kukuza utafiti na ufanisi wa usimamizi wa mazingira.
- Kutoa msingi wa masomo ya juu kama Public Health.
4. Ujuzi Unaopatikana
- Usimamizi wa taka ngumu na majitaka
- Udhibiti wa magonjwa ya mlipuko (kolera, malaria)
- Ukaguzi wa mazingira na viwanda
- Usalama wa chakula na uchunguzi wa sampuli
- Ushauri wa maji safi na uchambuzi wa sampuli
- Maadili ya kazi na utekelezaji wa sheria za mazingira
Kozi inajumuisha mazoezi ya vitendo kwa uzoefu halisi.
5. Vigezo vya Kujiunga (NACTVET 2025/2026)
- Direct Entry: CSEE na angalau alama nne za “D” ( hasa Biology, Chemistry, Physics/Engineering Science). Basic Maths na English ni faida.
- Technician route: Wenye NTA Level 4 (Environmental Health au sawa) wanaweza kujiunga mwaka wa 2.
- Muda: Miaka 3 (au 2 kwa walio na NTA Level 4). Umri chini: miaka 18+.
6. Vyuo Vinavyotoa Kozi (Mfano)
Jedwali lifuatalo linatosha kama sampuli — skroli upande kwa upande kwenye simu ili kuona kila sehemu.
| Chuo | Aina | Mahali | Muda (Miaka) | Uwezo | Ada (TSH kwa Mwaka) |
|---|---|---|---|---|---|
| Kagemu School of Environmental Health Sciences (REG/HAS/034) | Government | Bukoba District – Kagera | 3 | 100 | 1,150,400 |
| Kam College of Health Sciences (REG/HAS/104) | Private | Kinondoni – Dar es Salaam | 3 | 100 | 2,000,000 |
| City College of Health and Allied Sciences (REG/HAS/139) | Private | Temeke – Dar es Salaam | 3 | 100 | 1,600,000 |
| Mpwapwa Institute of Health and Allied Sciences (REG/HAS/217P) | Government | Mpwapwa – Dodoma | 3-6 | 360 | 1,255,400 |
| Muheza College of Health and Allied Sciences (REG/HAS/031-J) | Government | Muheza – Tanga | 3-6 | 360 | 1,255,400 |
| Ngudu School of Environmental Health Sciences (REG/HAS/058) | Government | Kwimba – Mwanza | 3-8 | 380 | 1,255,400 |
| Kleruu College of Health and Allied Sciences | Private | Iringa | 3 | 125 | 1,600,000 |
| Mtwara College of Health and Allied Sciences (REG/HAS/015) | Government | Mtwara | 3 | 50 | 1,155,400 |
Ada kwa wageni zinaweza kuwa USD 700-1,000. Tathmini ada/nafasi kwenye tovuti ya NACTVET/chuo.
7. Umuhimu wa Kozi
Wahitimu husaidia kuzuia magonjwa kama kolera na typhoid kwa ukaguzi wa maji na chakula. Pia wanatoa elimu ya usafi, wakafanya ukaguzi wa viwanda na kuhakikisha sheria za mazingira zinafuatwa.
8. Fursa za Ajira na Kujiajiri
- Ajira rasmi: Public Health Officer, Environmental Health Technician, Food Safety Inspector, Water Quality Analyst, kazi kwa NGOs na wizara.
- Kujiajiri: Kuanzisha huduma za usafi, usimamizi wa taka, fumigation, au maabara ya maji/chakula.
Mshahara wa kuanzia: TSH 500,000–1,000,000 kwa mwezi; huongezeka kwa uzoefu na sifa zaidi.
9. Hitimisho
Ordinary Diploma in Environmental Health Sciences ni chaguo zuri kwa walio na mapenzi ya kulinda mazingira na afya ya jamii. Ikiwa unapenda kazi ya ulinzi wa afya ya umma, hii ni kozi yenye mustakabali mzuri. Tembelea NACTVET au chuo ulichokipendelea kwa maombi na taarifa za awali.