Chakula kwa kawaida ndiyo gharama kubwa zaidi katika uzalishaji wa nguruwe. Hivyo lengo si kutafuta chakula cha bei ya chini tu; lengo ni kupata kilo ya ukuaji kwa gharama inayokubalika. Ration ya bei ndogo ambayo inamfanya nguruwe akue polepole inaweza kuwa ghali zaidi kwa sababu mnyama anakaa farm muda mrefu na kutumia labour, maji, space na feed zaidi.

Virutubisho sita vya msingi

Maji. Maji ni sehemu ya lishe. Yakikosekana, feed intake hushuka haraka. Sow anayenyonyesha hutegemea maji kutengeneza maziwa, na piglets wanaathirika ikiwa mama anakunywa kidogo.

Nishati. Hutoka hasa kwenye nafaka, mizizi na mafuta. Nishati ndiyo “mafuta” ya mwili kwa maintenance, growth, pregnancy na milk production. Ration yenye nishati kidogo inaweza kusababisha growth ndogo hata kama protini ipo.

Protini na amino acids. Protini hujengwa na amino acids. Nguruwe huhitaji amino acids muhimu kama lysine kwa kiwango kinacholingana na hatua ya ukuaji. Ndiyo maana kuongeza tu “asilimia ya protein” bila kuangalia ubora wake si formulation nzuri. Soya, fish meal na baadhi ya oilseed cakes hutoa protini yenye ubora tofauti.

Madini. Calcium, phosphorus, sodium, chlorine na madini madogo husaidia mifupa, mishipa, enzymes na uzazi. Calcium na phosphorus lazima ziwe kwenye uwiano mzuri. Kuongeza bone meal au limestone kwa kubahatisha kunaweza kuvuruga balance.

Vitamini. Vitamini hushiriki katika kinga, ukuaji, reproduction na metabolism. Commercial premix hutengenezwa kutoa vitamini na micro-minerals kwa kiwango kidogo. Premix yenye inclusion rate ya 0.5% haiwezi kubadilishwa moja kwa moja na premix inayotakiwa 2.5%; soma label.

Fibre. Fibre ina nafasi kwenye afya ya utumbo na ration za breeding animals, lakini nguruwe mdogo hawezi kutumia fibre nyingi kama mnyama wa kucheua. Pumba na mashudu mengi yanaweza kushusha energy density.

Phase feeding

Nguruwe habaki na mahitaji yale yale tangu kuzaliwa hadi kuuza. Phase feeding ni kubadilisha ration kadiri umri, uzito na kazi ya mnyama inavyobadilika. Piglet na weaner huhitaji ration yenye nutrient density kubwa na digestibility nzuri. Grower na finisher huweza kutumia ingredients nyingi zaidi. Pregnant sow anatakiwa kudumisha body condition bila kunenepa kupita kiasi, wakati lactating sow anahitaji feed intake kubwa kwa sababu anatengeneza maziwa.

Piglets na creep feed

Creep feed inaanzishwa kidogo kidogo kabla ya weaning ili piglet ajifunze kula. Iwe fresh, yenye harufu nzuri, isilowane na iwe kwenye feeder ambayo sow hafikii. Weka kiasi kidogo mara nyingi kuliko kujaza feeder na kuacha feed ichafuke siku nzima.

Weaners

Weaning ni kipindi cha stress: piglet anaachana na maziwa, mama, mara nyingi pen na kundi. Ration ya weaner iwe digestible na mabadiliko yafanyike taratibu. Feed mpya ikibadilishwa ghafla pamoja na stress nyingine nyingi, diarrhoea na feed refusal vinaweza kuongezeka.

Growers na finishers

Lengo ni growth rate nzuri na FCR inayokubalika. Feed intake huongezeka kadiri uzito unavyoongezeka. Pima uzito kwa batch na linganisha matumizi ya feed; bila data hiyo, mfugaji anaweza kufurahia “nguruwe wanakula sana” wakati feed efficiency ni mbaya.

Pregnant sow

Sow mwenye mimba asinenepeshwe kupita kiasi. Body condition kubwa sana inaweza kuleta matatizo ya miguu, farrowing na feed intake wakati wa lactation. Ration na kiasi vitengenezwe kulingana na body condition, parity, hatua ya pregnancy na mazingira.

Lactating sow

Baada ya farrowing, feed intake huongezwa kwa utaratibu kulingana na afya na appetite. Maji ya kutosha ni lazima. Sow mwenye litter kubwa ana mahitaji makubwa zaidi. Kupunguza feed sana wakati wa lactation huweza kufanya sow apoteze body condition na kurudi heat kwa kuchelewa baada ya weaning.

Boar

Boar anatakiwa awe fit, si mnene sana. Unene hupunguza activity na huongeza mzigo kwenye miguu. Feed allowance izingatie size, matumizi ya breeding na body condition.

Feed Conversion Ratio – FCR

FCR ni kiasi cha feed kilichotumika kupata kilo moja ya ongezeko la uzito. Ikiwa kundi limetumia kilo 600 za feed na kuongeza kilo 200 za live weight, FCR = 600 ÷ 200 = 3.0. Hii ina maana kilo 3 za feed zilitumika kwa kila kilo 1 ya growth.

FCR ndogo kwa kawaida ni bora, lakini usilinganishe batches bila kuangalia umri, genetics, health, feed wastage na namna feed ilivyopimwa. Feed iliyoanguka sakafuni bado ni gharama na lazima ihesabiwe kwenye feed used.

Dalili kwamba ration au feeding management ina tatizo

Ukuaji polepole, tofauti kubwa za size ndani ya batch, manyoya yasiyo na mwonekano mzuri, kuuma mikia, kula udongo, diarrhoea ya mara kwa mara, constipation, fertility dhaifu au feed wastage kubwa vinahitaji uchunguzi. Tatizo linaweza kuwa formula, ubora wa ingredient, mycotoxin, maji, feeder access, disease au mchanganyiko wa vitu kadhaa.