Troubleshooting nzuri huanza kwa swali: nini kimebadilika? Angalia kundi, mazingira, maji, chakula, rekodi na dalili kabla ya kufikia hitimisho. Dalili moja isifanywe diagnosis.
Kanuni za usimamizi
Kwa vitendo, chicks clustering. Hili lisifanywe kama tukio la mara moja; liingizwe katika utaratibu wa kawaida wa shamba ili mabadiliko yaweze kuonekana mapema.
Shambani, low feed intake. Uamuzi ufanywe kwa kuangalia kundi lote, si ndege mmoja, na matokeo yaandikwe ili kulinganisha na siku au wiki zilizopita.
Katika ufuatiliaji wa kila siku, excessive water intake. Ikiwa kuna mabadiliko ya ghafla, chanzo chake kichunguzwe kabla ya kuongeza dawa, chakula au gharama nyingine.
Kabla ya kufanya uamuzi, respiratory signs. Mfumo mzuri huweka jukumu wazi: nani anakagua, lini anakagua, nini kinaandikwa na hatua gani inachukuliwa ikiwa hali haiko sawa.
Mfugaji anapaswa kuangalia diarrhoea na droppings. Katika mazingira ya Tanzania, upatikanaji wa maji, joto la eneo, msimu na ubora wa pembejeo vinaweza kubadilisha namna ya kutekeleza kanuni hii.
Hatua hii inakuwa na maana zaidi pale ambapo low egg production. Lengo ni kupunguza msongo kwa kuku, kupunguza hasara na kufanya maamuzi yanayoweza kupimwa kwa rekodi.
Tatizo la kawaida hutokea wakati soft shells. Pale ambapo hali inahusisha ugonjwa, vifo vinavyoongezeka au matumizi ya dawa, ushauri wa mtaalamu wa mifugo unapaswa kuhusishwa mapema.
Rekodi husaidia kuthibitisha kama slow broiler growth. Hili lisifanywe kama tukio la mara moja; liingizwe katika utaratibu wa kawaida wa shamba ili mabadiliko yaweze kuonekana mapema.
Kwa vitendo, uneven flock. Uamuzi ufanywe kwa kuangalia kundi lote, si ndege mmoja, na matokeo yaandikwe ili kulinganisha na siku au wiki zilizopita.
Shambani, wet litter. Ikiwa kuna mabadiliko ya ghafla, chanzo chake kichunguzwe kabla ya kuongeza dawa, chakula au gharama nyingine.
Katika ufuatiliaji wa kila siku, sudden death. Mfumo mzuri huweka jukumu wazi: nani anakagua, lini anakagua, nini kinaandikwa na hatua gani inachukuliwa ikiwa hali haiko sawa.
Kabla ya kufanya uamuzi, high mortality. Katika mazingira ya Tanzania, upatikanaji wa maji, joto la eneo, msimu na ubora wa pembejeo vinaweza kubadilisha namna ya kutekeleza kanuni hii.
Jedwali la kazi shambani
| # | Kipengele | Nini uangalia | Hatua ya usimamizi |
|---|---|---|---|
| 1 | chicks clustering | hali ya kundi na mazingira | rekebisha mazingira na uandike kilichofanyika |
| 2 | low feed intake | mabadiliko ya ulaji/maji | thibitisha chanzo kabla ya kuongeza gharama |
| 3 | excessive water intake | rekodi ya siku iliyopita | linganisha na target/utaratibu wa shamba |
| 4 | respiratory signs | usafi na upatikanaji wa vifaa | safisha, panga na rudisha vifaa vizuri |
| 5 | diarrhoea na droppings | tofauti kati ya makundi | tenganisha kundi/ndege inapofaa |
| 6 | low egg production | ishara ya hatari inayohitaji hatua | wasiliana na mtaalamu ikiwa hali ni kubwa au haieleweki |
