Rekodi zinabadilisha matukio ya kila siku kuwa data ya maamuzi. Mfugaji ajue ni lini kundi lilianza kupungua ulaji, lini chanjo ilitolewa na ni batch gani ya feed ilitumika.
Kanuni za usimamizi
Kwa vitendo, flock register. Hili lisifanywe kama tukio la mara moja; liingizwe katika utaratibu wa kawaida wa shamba ili mabadiliko yaweze kuonekana mapema.
Shambani, daily mortality. Uamuzi ufanywe kwa kuangalia kundi lote, si ndege mmoja, na matokeo yaandikwe ili kulinganisha na siku au wiki zilizopita.
Katika ufuatiliaji wa kila siku, feed intake. Ikiwa kuna mabadiliko ya ghafla, chanzo chake kichunguzwe kabla ya kuongeza dawa, chakula au gharama nyingine.
Kabla ya kufanya uamuzi, water observations. Mfumo mzuri huweka jukumu wazi: nani anakagua, lini anakagua, nini kinaandikwa na hatua gani inachukuliwa ikiwa hali haiko sawa.
Mfugaji anapaswa kuangalia body weight. Katika mazingira ya Tanzania, upatikanaji wa maji, joto la eneo, msimu na ubora wa pembejeo vinaweza kubadilisha namna ya kutekeleza kanuni hii.
Hatua hii inakuwa na maana zaidi pale ambapo vaccination/medication. Lengo ni kupunguza msongo kwa kuku, kupunguza hasara na kufanya maamuzi yanayoweza kupimwa kwa rekodi.
Jedwali la kazi shambani
| # | Kipengele | Nini uangalia | Hatua ya usimamizi |
|---|---|---|---|
| 1 | flock register | hali ya kundi na mazingira | rekebisha mazingira na uandike kilichofanyika |
| 2 | daily mortality | mabadiliko ya ulaji/maji | thibitisha chanzo kabla ya kuongeza gharama |
| 3 | feed intake | rekodi ya siku iliyopita | linganisha na target/utaratibu wa shamba |
| 4 | water observations | usafi na upatikanaji wa vifaa | safisha, panga na rudisha vifaa vizuri |
| 5 | body weight | tofauti kati ya makundi | tenganisha kundi/ndege inapofaa |
| 6 | vaccination/medication | ishara ya hatari inayohitaji hatua | wasiliana na mtaalamu ikiwa hali ni kubwa au haieleweki |
