Infectious bronchitis, CRD/mycoplasmosis, infectious coryza na bacterial infections zinaweza kutoa kikohozi, chafya, discharge au macho kuvimba. Ventilation mbaya na ammonia huongeza ukali wa dalili.
Kanuni za usimamizi
Kwa vitendo, differentiate kwa history na pattern. Hili lisifanywe kama tukio la mara moja; liingizwe katika utaratibu wa kawaida wa shamba ili mabadiliko yaweze kuonekana mapema.
Shambani, ammonia/dust kama aggravating factors. Uamuzi ufanywe kwa kuangalia kundi lote, si ndege mmoja, na matokeo yaandikwe ili kulinganisha na siku au wiki zilizopita.
Katika ufuatiliaji wa kila siku, macho kuvimba si diagnosis moja. Ikiwa kuna mabadiliko ya ghafla, chanzo chake kichunguzwe kabla ya kuongeza dawa, chakula au gharama nyingine.
Kabla ya kufanya uamuzi, sample/lab inapowezekana. Mfumo mzuri huweka jukumu wazi: nani anakagua, lini anakagua, nini kinaandikwa na hatua gani inachukuliwa ikiwa hali haiko sawa.
Mfugaji anapaswa kuangalia antibiotic hutumika kwa bacterial causes tu chini ya mwongozo. Katika mazingira ya Tanzania, upatikanaji wa maji, joto la eneo, msimu na ubora wa pembejeo vinaweza kubadilisha namna ya kutekeleza kanuni hii.
Hatua hii inakuwa na maana zaidi pale ambapo biosecurity na source ya chicks. Lengo ni kupunguza msongo kwa kuku, kupunguza hasara na kufanya maamuzi yanayoweza kupimwa kwa rekodi.

Jedwali la kazi shambani
| # | Kipengele | Nini uangalia | Hatua ya usimamizi |
|---|---|---|---|
| 1 | differentiate kwa history na pattern | hali ya kundi na mazingira | rekebisha mazingira na uandike kilichofanyika |
| 2 | ammonia/dust kama aggravating factors | mabadiliko ya ulaji/maji | thibitisha chanzo kabla ya kuongeza gharama |
| 3 | macho kuvimba si diagnosis moja | rekodi ya siku iliyopita | linganisha na target/utaratibu wa shamba |
| 4 | sample/lab inapowezekana | usafi na upatikanaji wa vifaa | safisha, panga na rudisha vifaa vizuri |
| 5 | antibiotic hutumika kwa bacterial causes tu chini ya mwongozo | tofauti kati ya makundi | tenganisha kundi/ndege inapofaa |
| 6 | biosecurity na source ya chicks | ishara ya hatari inayohitaji hatua | wasiliana na mtaalamu ikiwa hali ni kubwa au haieleweki |