Sura ya 12: Ukuaji wa Nguruwe

Baada ya weaning, kazi kuu ni kubadilisha feed kuwa growth kwa ufanisi. Mfumo mzuri hupima zaidi ya “anaonekana mkubwa.” Uzito, feed intake, siku tangu kuanza batch na vifo vinapaswa kuonekana kwenye records.
Weaner, grower na finisher
Weaner ni nguruwe aliyeachishwa kunyonya. Hiki ni kipindi cha transition na intestine bado inazoea dry feed. Grower anaingia hatua ya ukuaji wa haraka, na finisher ni nguruwe anayekaribia uzito wa soko. Mipaka ya kilo inaweza kutofautiana kati ya farms, hivyo farm iwe na definitions zake na izitumie kwa consistency.
Target weight si namba ya lazima kwa kila farm
Genetics, weaning age, health, feed quality na joto huathiri growth. Badala ya kuamini kuwa nguruwe “lazima” afike kilo fulani siku fulani, weka target range na pima trend. Kundi likianza kupoteza growth rate, tafuta sababu mapema kuliko kusubiri hadi marketing age.
Growth monitoring
Pima sample ya pigs au batch yote kila wiki mbili hadi nne kulingana na mfumo. Tumia scale ile ile kadiri iwezekanavyo, na pima muda unaofanana wa siku ili gut fill isibadilishe sana data. Andika total feed iliyotumika kwa batch kwa kipindi hicho.

Average Daily Gain – ADG
ADG = ongezeko la uzito ÷ idadi ya siku.
Mfano: nguruwe alikuwa kilo 32 na baada ya siku 30 ana kilo 50. Ongezeko ni 18 kg. ADG = 18 ÷ 30 = 0.60 kg kwa siku, sawa na gramu 600 kwa siku.
ADG peke yake haitoshi. Ikiwa growth ni nzuri lakini feed usage ni kubwa kupita kiasi, profit inaweza kuwa ndogo. Ndiyo maana ADG na FCR huangaliwa pamoja.
Sorting na regrouping
Kundi lenye tofauti kubwa ya size linaweza kuwa na bullying na feeder competition. Sorting kwa weight inaweza kusaidia, lakini kila regrouping huleta fighting kwa sababu pigs wanajenga social hierarchy. Panga groups zenye stability na usibadilishe animals kila siku.
Feed intake
Feed intake ndogo inaweza kusababishwa na joto, maji duni, disease, ration isiyopendeza, feeder space ndogo au feed iliyoharibika. Feed intake kubwa lakini growth ndogo inaweza kuonyesha feed wastage, ration yenye nutrient density ndogo, parasites, chronic disease au genetics.
Kupunguza stress
- Weka space ya kutosha.
- Epuka floor inayoteleza.
- Punguza kelele na chasing wakati wa handling.
- Tumia ramps zisizo na mwinuko mkali.
- Usichanganye pigs wasiojuana bila sababu.
- Panga feed na maji ili pig mdogo apate access.
- Weka enrichment salama inapowezekana ili kupunguza boredom na tail biting.
Pakua Kitabu Kamili
Pata mwongozo kamili wa Ufugaji wa Nguruwe Tanzania. Bonyeza hapa kuwasiliana moja kwa moja kupitia WhatsApp.