Changamoto na Tahadhari: Ufugaji Bora wa Kuku wa Kienyeji
Makala hii inasaidia kusoma na kuelewa Ufugaji Bora wa Kuku wa Kienyeji. Chunguza mambo ya kuzingatia, makosa yanayoweza kutokea na tahadhari zinazojadiliwa kwenye chanzo. Maelezo yamepangwa kwa kurejea maandishi yaliyochukuliwa kutoka kwenye PDF halisi. Kwa mifano, jedwali na michoro kamili, tumia kitabu kilichopachikwa chini.
Tahadhari na mambo ya kukagua kabla ya kuchukua hatua
TANZANIA 3
Katika sehemu hii, mwongozo unagusia mambo yafuatayo:
Mada ya 10: Magonjwa na wadudu washambuliao kuku wa Asili 40 Magonjwa yashambuliayo kuku wa Asili 40 Kideri/Mdondo (New Castle Disease) 40 Ndui ya kuku (Fowl Pox) 42 Homa ya matumbo (Fowl Typhoid) 43 Mafua ya kuku (Infectious Coryza) 44 Kuhara damu (Coccidiosis) 45 Kipindupindu cha kuku (Fowl Cholera) Ukosefu wa vitamini ‘A’ 46 Wadudu washambuliao kuku wa Asili 47 Wadudu washambuliao ndani ya mwili 47 Vidusia wa nje washambuliao kuku 48 Athari za wadudu washambuliao kuku 48 Mafunzo kwa vitendo: 49 Uchanjaji wa kuku ili kuzuia maradhi. Kutoa…
Tumia kipengele hiki kubaini maswali ya kujibiwa kabla ya kufanya uamuzi unaohusu mradi au afya ya kuku.
1 Kideri/Mdondo New Castle Disease
Katika sehemu hii, mwongozo unagusia mambo yafuatayo:
Ugonjwa huu huwapata kuku wakubwa na wadogo na ni miongoni mwa magonjwa hatari ambayo huambukizwa kwa kasi kubwa sana na kusababisha vifo. Ugonjwa huu husababishwa na virusi na huweza kushambulia pia bata, bata mzinga, kanga, kwale na ndege wengineo. Jinsi unavyoambukiza: Kuku mzima kuvuta hewa yenye virusi vya ugonjwa huu toka kwa kuku mgonjwa. Upepo huweza kuhamisha virusi vya ugonjwa huu toka sehemu hadi sehemu. Watu huweza kuhamisha ugonjwa huu wanapotembea toka sehemu hadi sehemu. Kuku wasio na ugonjwa wakikaa pamoja na kuku wagonjwa.…
Tumia kipengele hiki kubaini maswali ya kujibiwa kabla ya kufanya uamuzi unaohusu mradi au afya ya kuku.
1 Kideri/Mdondo New Castle Disease 2
Katika sehemu hii, mwongozo unagusia mambo yafuatayo:
Kinga ya ugonjwa: Kuku wasio na ugonjwa wapatiwe chanjo mapema. Vifaranga wapatiwe chanjo wakiwa na siku tatu (3). Chanjo irudiwe kila baada ya miezi mitatu Kuku wagonjwa wauawe na mizoga yao ichomwe moto na kufukiwa. Hakikisha usafi wa banda la kuku na vyombo vyote wanavyotumia. Muhimu: Usichanje kuku kama ugonjwa umeshaingia kwenye kundi. Kuna aina mbili za chanjo ya mdondo: 1. Chanjo inayoweza kuvumilia joto (Thermostable): Chanjo hii inaweza kutunzwa katika hali ya joto la kawaida (room temperature) na kuendelea kubaki salama kwa muda wa…
Tumia kipengele hiki kubaini maswali ya kujibiwa kabla ya kufanya uamuzi unaohusu mradi au afya ya kuku.
1 Kideri/Mdondo New Castle Disease 5
Katika sehemu hii, mwongozo unagusia mambo yafuatayo:
Kuku mgonjwa huweza kurithisha vifaranga wake kupitia mayai aliyotaga. Watu na vyombo vya usafiri wanaweza kuhamisha ugonjwa kutoka sehemu hadi sehemu. 43 Mwongozo wa Ufugaji Kuku wa Asili kwa Wakulima wa Tanzania Vyakula vya kuku kutoka sehemu yenye ugonjwa kwenda kusiko na ugonjwa. Mizoga ya kuku yenye ugonjwa ikipelekwa sehemu isiyo na ugonjwa. Dalili: Homa kali. Manyoya husimama. Kinyesi kuonekana kuganda sehemu ya nyuma. Kukosa hamu ya kula. Kuku kudhoofika. Kiwango cha utagaji hushuka. Kinga: Tenganisha vifaranga na kuku wakubwa. Kuku…
Tumia kipengele hiki kubaini maswali ya kujibiwa kabla ya kufanya uamuzi unaohusu mradi au afya ya kuku.
1 Kideri/Mdondo New Castle Disease 6
Katika sehemu hii, mwongozo unagusia mambo yafuatayo:
Matibabu: Dawa za Salfa au Antibiotic. 5. Kuhara damu (Coccidiosis): Ugonjwa huu husababishwa na vimelea aina ya Protozoa na hushambulia kuku wote wakubwa na wadogo ila huathiri zaidi kuku wadogo. Jinsi unavyoambukiza: Kula chakula chenye kinyesi au maji yenye vimelea vya ugonjwa huu. Dalili: Kuharisha kinyesi kilichochanganyika na damu. Kuku kudhoofu na kupungua uzito. Kuku kuzubaa na kushusha mabawa kama kavaa koti. Kuku kujitenga na wengine. Kupoteza hamu ya kula. Vifaranga wakiwa na ugonjwa wa kuhara damu. Tiba: Dawa aina ya Amprolium…
Tumia kipengele hiki kubaini maswali ya kujibiwa kabla ya kufanya uamuzi unaohusu mradi au afya ya kuku.
1 Kideri/Mdondo New Castle Disease 7
Katika sehemu hii, mwongozo unagusia mambo yafuatayo:
Tiba: Dawa aina ya Oxytetracycline (OTC) au Salfa ambayo huchanganywa kwenye maji na kupewa kuku kwa siku 5 hadi 7. Kinga: Chanja kuku wakiwa na umri wa miezi mitatu (3). Zingatia usafi wa banda na vyombo vya chakula na maji. Ukosefu wa Vitamini ‘A’: Ukosefu wa vitamini ‘A’ ni tatizo la lishe ambalo huwakabili kuku kutokana na ukosefu wa chakula chenye vitamini hii. Mara kwa mara hujitokeza baada ya kipindi kirefu cha kiangazi kwa ajili ya ukosefu wa majani mabichi. Dalili za ukosefu wa vitamini ‘A’: Kuku kudumaa kutokana na kutokula vizuri.…
Tumia kipengele hiki kubaini maswali ya kujibiwa kabla ya kufanya uamuzi unaohusu mradi au afya ya kuku.
1 Kideri/Mdondo New Castle Disease 10
Katika sehemu hii, mwongozo unagusia mambo yafuatayo:
Kifaranga kilichoshambuliwa na viroboto. Muhimu: Magonjwa ni chanzo kikuu cha vifo kwa kuku wa Asili na hii husababisha hasara katika ufugaji, hivyo basi: Kinga ni bora kuliko tiba. Fanya usafi wa mabanda yako ya kuku mara kwa mara. Hakikisha vyombo vya chakula na maji ni visafi. Toa lishe iliyokamilika na ya kutosha. Pata ushauri wa mara kwa mara kutoka kwa wataalamu wa mifugo waliopo karibu na makazi yako. Kuku wageni watengwe kwa muda usiopungua siku 14 kabla hawajachanganywa na kuku wenyeji na wapewe chanjo. Mafunzo yafuatayo yanapaswa…
Tumia kipengele hiki kubaini maswali ya kujibiwa kabla ya kufanya uamuzi unaohusu mradi au afya ya kuku.
1 Kideri/Mdondo New Castle Disease 14
Katika sehemu hii, mwongozo unagusia mambo yafuatayo:
Kumbukumbu za matibabu na kinga. a. Kumbukumbu za uzalishaji: Hizi zitamwezesha mfugaji kujua kiasi cha mayai yanayotagwa na vifaranga waliototolewa pia kujua idadi ya kuku wanaokufa kwenye banda lake hivyo aweze kuchukua tahadhari. 53 Mwongozo wa Ufugaji Kuku wa Asili kwa Wakulima wa Tanzania b. Kumbukumbu za fedha, matumizi na mapato: Hizi zitamsaidia mfugaji kujua uwiano wa mapato na matumizi ili aweze kujua kama anapata faida au hasara ya mradi wa ufugaji wa kuku. Mfano wa kumbukumbu: a. Idadi ya Kuku: Mwezi Mwaka Tarehe Idadi ya Kuku…
Tumia kipengele hiki kubaini maswali ya kujibiwa kabla ya kufanya uamuzi unaohusu mradi au afya ya kuku.
3 Matatizo ya Uongozi
Katika sehemu hii, mwongozo unagusia mambo yafuatayo:
Uchache wa wafanyakazi wenye ujuzi na motisha ya kutosha. Bei za mali ghafi kuwa juu. Kushindwa kuzalisha bidhaa zenye ubora. Uzalishaji hafifu. Ukosefu wa vifaa vya kutendea kazi. Kutosimamia matumizi ya fedha, malighafi na vifaa vingine.
Tumia kipengele hiki kubaini maswali ya kujibiwa kabla ya kufanya uamuzi unaohusu mradi au afya ya kuku.
Soma PDF ya Kitabu Kamili
Muonekano wa PDF unategemea ruhusa za faili katika Google Drive. Kama haisomeki, tumia kiungo cha kufungua chanzo.
Makala ni mwongozo wa kusoma chanzo. Hakiki jedwali, gharama na maelezo ya kiufundi kwenye PDF ya asili kabla ya kufanya maamuzi. Kwa masuala ya afya ya kuku, shirikisha mtaalamu wa mifugo. Ruhusa za kuchapisha na upatikanaji wa PDF kwa umma bado zinahitaji kuthibitishwa.