Afya ya herd huanza kabla ya mnyama kuugua. Mfumo mzuri unazuia magonjwa kuingia, unatambua mabadiliko mapema na unazuia mnyama mgonjwa kueneza tatizo kwa wengine. Mfugaji anayesubiri mpaka nguruwe aanguke ndipo aanze kuangalia afya huwa amepoteza muda muhimu.

Uangalizi wa kila siku

Wakati wa kutoa chakula ndio muda mzuri wa health check. Nguruwe mwenye afya kwa kawaida huonyesha hamu ya kula, anasimama na kundi, anatembea bila maumivu na anapumua bila juhudi kubwa. Mabadiliko ya tabia mara nyingi huonekana kabla ya dalili kubwa.

Appetite

Nguruwe anayekataa feed ghafla anahitaji kuangaliwa. Sababu inaweza kuwa joto, feed mbovu, maji kutokuwepo, stress, injury au disease. Kundi lote likipunguza kula kwa wakati mmoja, anza kwa kukagua maji, feed na mazingira kabla ya kudhani kila mmoja ana ugonjwa tofauti.

Temperature

Rectal temperature inaweza kusaidia assessment, lakini thermometer itumike kwa usafi na kwa kujua range ya kawaida inayoweza kutofautiana kwa umri, stress na joto la mazingira. Homa ni taarifa moja tu; isiwe diagnosis peke yake.

Breathing

Angalia respiratory rate, coughing, nasal discharge na effort ya kupumua. Nguruwe anayepumua kwa mdomo, ananyoosha shingo, ana bluish discoloration au ana distress kali anahitaji msaada wa haraka.

Kinyesi na mkojo

Diarrhoea, damu, mucus, constipation au mabadiliko makubwa ya rangi yanaweza kuonyesha matatizo ya lishe, parasites, infection au toxins. Mkojo wenye damu, pain wakati wa kukojoa au kutokojoa kawaida unahitaji investigation.

Ngozi na manyoya

Mange, lice, wounds, sunburn, abscess, tail biting na allergic/irritant lesions zinaweza kuonekana mapema kupitia ukaguzi wa ngozi. Kujikuna sana ni dalili muhimu ya external parasites au irritation.

Macho

Macho yaliyodidimia yanaweza kuambatana na dehydration. Redness, discharge, swelling au injury viandikwe na kuchunguzwa. Piglets wenye pallor ya ngozi/eyelids wanaweza kuwa na anaemia, lakini diagnosis inahitaji context.

Kutembea

Lameness hupunguza feed access, mating na growth. Angalia kwato, floor, fighting injuries na joint swelling. Mnyama anayeumia atenganishwe ikiwa anasukumwa na kundi.

Body condition

Breeding animals wapimwe body condition kwa utaratibu. Sow mnene sana au mwembamba sana anaweza kuwa na fertility na lactation problems. Body condition ni trend; andika kwa scale ile ile ya farm.

Sick pen na isolation

Mnyama anayeonyesha dalili zinazoambukiza asikae katikati ya herd. Sick pen iwe rahisi kufikiwa na mtaalamu, lakini isiwe kwenye njia ya feed delivery ya animals wenye afya. Mhudumie baada ya kundi lenye afya, kisha badili/osha PPE na disinfect vifaa.

Usitumie antibiotiki kama “insurance”

Antibiotiki hazitibu viruses na matumizi holela huongeza antimicrobial resistance, residue risk na gharama. Diagnosis, product, dose, duration na withdrawal period viamuliwe kwa ushauri wa mtaalamu na label ya dawa. Record kila treatment.