Kuku wa kienyeji wana uwezo mzuri wa kuzoea mazingira na kutafuta sehemu ya chakula, lakini kuachwa wajitunze wenyewe hupunguza ukuaji, uhai wa vifaranga na uzalishaji wa mayai.
Kanuni za usimamizi
Kwa vitendo, adaptation si mbadala wa lishe na afya. Hili lisifanywe kama tukio la mara moja; liingizwe katika utaratibu wa kawaida wa shamba ili mabadiliko yaweze kuonekana mapema.
Shambani, soko maalumu la nyama na mayai. Uamuzi ufanywe kwa kuangalia kundi lote, si ndege mmoja, na matokeo yaandikwe ili kulinganisha na siku au wiki zilizopita.
Katika ufuatiliaji wa kila siku, tofauti za maumbo na majina ya maeneo. Ikiwa kuna mabadiliko ya ghafla, chanzo chake kichunguzwe kabla ya kuongeza dawa, chakula au gharama nyingine.
Kabla ya kufanya uamuzi, thamani ya uteuzi wa wazazi. Mfumo mzuri huweka jukumu wazi: nani anakagua, lini anakagua, nini kinaandikwa na hatua gani inachukuliwa ikiwa hali haiko sawa.
Mfugaji anapaswa kuangalia night shelter kama hatua ya msingi. Katika mazingira ya Tanzania, upatikanaji wa maji, joto la eneo, msimu na ubora wa pembejeo vinaweza kubadilisha namna ya kutekeleza kanuni hii.
Hatua hii inakuwa na maana zaidi pale ambapo rekodi hata kwa kundi dogo. Lengo ni kupunguza msongo kwa kuku, kupunguza hasara na kufanya maamuzi yanayoweza kupimwa kwa rekodi.
Jedwali la kazi shambani
| # | Kipengele | Nini uangalia | Hatua ya usimamizi |
|---|---|---|---|
| 1 | adaptation si mbadala wa lishe na afya | hali ya kundi na mazingira | rekebisha mazingira na uandike kilichofanyika |
| 2 | soko maalumu la nyama na mayai | mabadiliko ya ulaji/maji | thibitisha chanzo kabla ya kuongeza gharama |
| 3 | tofauti za maumbo na majina ya maeneo | rekodi ya siku iliyopita | linganisha na target/utaratibu wa shamba |
| 4 | thamani ya uteuzi wa wazazi | usafi na upatikanaji wa vifaa | safisha, panga na rudisha vifaa vizuri |
| 5 | night shelter kama hatua ya msingi | tofauti kati ya makundi | tenganisha kundi/ndege inapofaa |
| 6 | rekodi hata kwa kundi dogo | ishara ya hatari inayohitaji hatua | wasiliana na mtaalamu ikiwa hali ni kubwa au haieleweki |
