FCR ni uwiano wa chakula kilichotumika dhidi ya ongezeko la uzito. Ili namba iwe na maana, rekodi ya chakula, idadi ya kuku waliopo, vifo na uzito lazima iwe sahihi.
Kanuni za usimamizi
Kwa vitendo, FCR kama kiashiria cha mfumo mzima. Hili lisifanywe kama tukio la mara moja; liingizwe katika utaratibu wa kawaida wa shamba ili mabadiliko yaweze kuonekana mapema.
Shambani, uniformity na ushindani wa chakula. Uamuzi ufanywe kwa kuangalia kundi lote, si ndege mmoja, na matokeo yaandikwe ili kulinganisha na siku au wiki zilizopita.
Katika ufuatiliaji wa kila siku, mortality na athari yake kwenye hesabu. Ikiwa kuna mabadiliko ya ghafla, chanzo chake kichunguzwe kabla ya kuongeza dawa, chakula au gharama nyingine.
Kabla ya kufanya uamuzi, uzito wa sampuli kwa utaratibu uleule. Mfumo mzuri huweka jukumu wazi: nani anakagua, lini anakagua, nini kinaandikwa na hatua gani inachukuliwa ikiwa hali haiko sawa.
Mfugaji anapaswa kuangalia feed spillage kama gharama iliyofichika. Katika mazingira ya Tanzania, upatikanaji wa maji, joto la eneo, msimu na ubora wa pembejeo vinaweza kubadilisha namna ya kutekeleza kanuni hii.
Hatua hii inakuwa na maana zaidi pale ambapo mazingira ya joto na ulaji. Lengo ni kupunguza msongo kwa kuku, kupunguza hasara na kufanya maamuzi yanayoweza kupimwa kwa rekodi.
Jedwali la kazi shambani
| # | Kipengele | Nini uangalia | Hatua ya usimamizi |
|---|---|---|---|
| 1 | FCR kama kiashiria cha mfumo mzima | hali ya kundi na mazingira | rekebisha mazingira na uandike kilichofanyika |
| 2 | uniformity na ushindani wa chakula | mabadiliko ya ulaji/maji | thibitisha chanzo kabla ya kuongeza gharama |
| 3 | mortality na athari yake kwenye hesabu | rekodi ya siku iliyopita | linganisha na target/utaratibu wa shamba |
| 4 | uzito wa sampuli kwa utaratibu uleule | usafi na upatikanaji wa vifaa | safisha, panga na rudisha vifaa vizuri |
| 5 | feed spillage kama gharama iliyofichika | tofauti kati ya makundi | tenganisha kundi/ndege inapofaa |
| 6 | mazingira ya joto na ulaji | ishara ya hatari inayohitaji hatua | wasiliana na mtaalamu ikiwa hali ni kubwa au haieleweki |
