Uboreshaji wa kundi unaweza kufanywa kwa uteuzi endelevu bila kubadilisha kundi lote mara moja. Chagua wazazi kwa afya, ukuaji, uwezo wa kuzaa na sifa zinazolingana na soko.
Kanuni za usimamizi
Kwa vitendo, kuepuka inbreeding kwa kubadilisha jogoo. Hili lisifanywe kama tukio la mara moja; liingizwe katika utaratibu wa kawaida wa shamba ili mabadiliko yaweze kuonekana mapema.
Shambani, kuchagua majike yenye historia nzuri. Uamuzi ufanywe kwa kuangalia kundi lote, si ndege mmoja, na matokeo yaandikwe ili kulinganisha na siku au wiki zilizopita.
Katika ufuatiliaji wa kila siku, kutunza mayai ya kuangua kwa usafi. Ikiwa kuna mabadiliko ya ghafla, chanzo chake kichunguzwe kabla ya kuongeza dawa, chakula au gharama nyingine.
Kabla ya kufanya uamuzi, uwiano wa jogoo na majike unaolingana na mfumo. Mfumo mzuri huweka jukumu wazi: nani anakagua, lini anakagua, nini kinaandikwa na hatua gani inachukuliwa ikiwa hali haiko sawa.
Mfugaji anapaswa kuangalia kuondoa wazazi wenye kasoro. Katika mazingira ya Tanzania, upatikanaji wa maji, joto la eneo, msimu na ubora wa pembejeo vinaweza kubadilisha namna ya kutekeleza kanuni hii.
Hatua hii inakuwa na maana zaidi pale ambapo kutunza pedigree rahisi inapowezekana. Lengo ni kupunguza msongo kwa kuku, kupunguza hasara na kufanya maamuzi yanayoweza kupimwa kwa rekodi.
Jedwali la kazi shambani
| # | Kipengele | Nini uangalia | Hatua ya usimamizi |
|---|---|---|---|
| 1 | kuepuka inbreeding kwa kubadilisha jogoo | hali ya kundi na mazingira | rekebisha mazingira na uandike kilichofanyika |
| 2 | kuchagua majike yenye historia nzuri | mabadiliko ya ulaji/maji | thibitisha chanzo kabla ya kuongeza gharama |
| 3 | kutunza mayai ya kuangua kwa usafi | rekodi ya siku iliyopita | linganisha na target/utaratibu wa shamba |
| 4 | uwiano wa jogoo na majike unaolingana na mfumo | usafi na upatikanaji wa vifaa | safisha, panga na rudisha vifaa vizuri |
| 5 | kuondoa wazazi wenye kasoro | tofauti kati ya makundi | tenganisha kundi/ndege inapofaa |
| 6 | kutunza pedigree rahisi inapowezekana | ishara ya hatari inayohitaji hatua | wasiliana na mtaalamu ikiwa hali ni kubwa au haieleweki |
