Ufugaji wa Kambare wa Soko: Kutoka Fingerling hadi Kuuza
Kambare akifika uzito wa soko, kila siku ya ziada ni chakula kinachotumika bila faida sawia.
Malengo ya Kujifunza
Kufuata ratiba ya ukuaji kutoka fingerling hadi uzito wa soko.
Kuendelea kupanga kwa ukubwa katika hatua ya unenepeshaji.
Kuhesabu FCR na gharama ya chakula kwa mzunguko mzima.
Kuamua wakati sahihi wa kuvuna.
Ratiba ya ukuaji
Ratiba ya unenepeshaji wa kambare kutoka fingerling hadi soko
Hatua
Uzito
Muda takribani (kutoka fingerling)
Fingerling
Gramu 2 hadi 10
Mwanzo
Grower wa awali
Gramu 10 hadi 50
Wiki 4 hadi 6
Grower wa kati
Gramu 50 hadi 200
Wiki 8 hadi 12
Grower wa mwisho
Gramu 200 hadi 500
Wiki 14 hadi 18
Uzito wa soko
Gramu 800 hadi 1200
Wiki 20 hadi 28 (miezi 5 hadi 7)
Sogeza jedwali kushoto na kulia ukiwa kwenye simu.
Kasi ya ukuaji hutofautiana kwa ubora wa maji, chakula, na msongamano. Bwawa lenye usimamizi mzuri linaweza kufikia uzito wa soko mapema zaidi ya wiki 20, wakati bwawa lenye matatizo ya mara kwa mara ya ubora wa maji linaweza kuchukua zaidi ya wiki 30.
Kuendelea kupanga kwa ukubwa
Cannibalism haiishii kwenye hatua ya fingerling. Kambare wakubwa wanaweza kula wadogo hata katika hatua za unenepeshaji, ingawa kwa kiwango kidogo zaidi kuliko hatua ya awali.
Panga kwa ukubwa kila wiki 3 hadi 4 hadi kufikia hatua ya grower wa kati.
Baada ya hapo, panga kila mwezi mmoja au unapoona tofauti kubwa ya ukubwa wakati wa ukaguzi wa kawaida.
Weka kambare wa ukubwa tofauti sana kwenye vyombo tofauti kabisa, si sehemu moja ya bwawa moja.
Kuhesabu FCR na gharama
Kambare wenye usimamizi mzuri wana FCR ya kati ya 1.2 hadi 1.6 (kilo za chakula kwa kilo moja ya ongezeko la uzito) — bora zaidi kuliko nguruwe au kuku kwa sababu samaki hawapotezi nishati nyingi kudhibiti joto la mwili wao (poikilothermic, joto la mwili hufuata joto la maji).
Kwa kambare 1,000 wanaolengwa kufikia gramu 1,000 kutoka fingerling ya gramu 10 (ongezeko la gramu 990 kwa kambare, jumla kilo 990), kwa FCR ya 1.4: 990 × 1.4 = kilo 1,386 za chakula kwa mzunguko mzima.
Kumbuka
FCR nzuri ya kambare ni sababu moja ya kwanini samaki mara nyingi ni chaguo la kiuchumi bora zaidi kuliko mifugo ya nchi kavu kwa uwiano wa chakula na nyama, hasa katika maeneo yenye chanzo cha maji cha uhakika.
Wakati sahihi wa kuvuna
Uamuzi wa kuvuna unategemea soko lako na FCR inayozidi kuwa mbaya kadri kambare wanavyokaribia uzito wa juu, kama ilivyo kwa mifugo mingine.
Pima sampuli ya kambare kila wiki mbili kufuatilia uzito wa wastani.
Wasiliana na wanunuzi mapema kujua uzito wanaotaka zaidi — baadhi ya masoko yanapendelea kambare wadogo kidogo (gramu 400 hadi 600) kwa bei nafuu zaidi, wengine wanataka wakubwa zaidi.
Punguza chakula siku moja kabla ya kuvuna ili kupunguza kinyesi na kuboresha ubora wa maji wakati wa kazi ya kuvuna.
Vuna asubuhi mapema wakati maji ni baridi zaidi, kupunguza msongo kwa kambare wanaosalia bwawani na wale wanaosafirishwa wakiwa hai.
Muhtasari wa Sura
Kambare hufikia uzito wa soko (gramu 800-1200) ndani ya miezi 5 hadi 7 chini ya usimamizi mzuri.
Endelea kupanga kwa ukubwa katika hatua za unenepeshaji, si fingerling pekee.
FCR ya kambare (1.2-1.6) ni bora zaidi kuliko mifugo ya nchi kavu kwa sababu hawapotezi nishati kudhibiti joto la mwili.
Wasiliana na wanunuzi mapema kujua uzito wanaotaka kabla ya kuvuna.
Punguza chakula siku moja kabla ya kuvuna kuboresha ubora wa maji wakati wa kazi.
Maneno Muhimu na Maana Zake
FCRFeed Conversion Ratio; kilo za chakula zinazohitajika kwa kilo moja ya uzito.
PoikilothermicKiumbe ambaye joto la mwili wake hufuata joto la mazingira, kama samaki.
Maswali ya Kujipima
Kwa nini FCR ya kambare ni bora zaidi kuliko ya nguruwe au kuku?
Kwa nini ni muhimu kuwasiliana na wanunuzi kabla ya kuvuna, si baada ya kambare kufikia uzito uliopangwa?
Majibu
Kwa sababu samaki ni poikilothermic — joto la mwili wao hufuata joto la maji badala ya kutumia nishati kudhibiti joto lao wenyewe kama wanyama wa nchi kavu. Nishati inayookolewa hivyo hutumika zaidi kwa ukuaji badala ya kudumisha joto la mwili, hivyo kutoa uwiano bora wa chakula na uzito.
Kwa sababu masoko tofauti yanapendelea ukubwa tofauti wa kambare — baadhi yanataka wadogo kidogo kwa bei nafuu, wengine wanataka wakubwa zaidi. Kujua mapema kunaruhusu mfugaji kupanga wakati wa kuvuna kulingana na mahitaji halisi ya soko badala ya kuwa na kambare wasiofaa mahitaji ya wanunuzi waliopo.
Marejeo ya Kuaminika
FAO. Miongozo ya unenepeshaji wa Clarias gariepinus.
TAFIRI. Ripoti za ufanisi wa ukuaji wa kambare Tanzania.