Huwezi kutambua kilicho kibaya kama hujui kilicho cha kawaida.
Kambare ana gill (mafarasi) za kawaida za kupumulia oksijeni ndani ya maji, lakini pia ana kiungo cha ziada (accessory breathing organ) kilicho juu ya gill zake, chenye umbo la miti midogo yenye mishipa mingi ya damu. Kiungo hiki humruhusu kunyonya oksijeni moja kwa moja kutoka hewani anapopanda juu ya maji kumeza hewa.
Hii ndiyo sababu utaona kambare wakipanda juu ya maji mara kwa mara, hasa asubuhi na jioni au wakati maji yana oksijeni kidogo โ tabia hii ni ya kawaida kabisa, si ishara ya ugonjwa peke yake.
Lakini kiungo hiki kina mipaka. Kambare bado anahitaji maji yenye ubora wa kutosha kwa afya njema na ukuaji. Uwezo wa kupumua hewa unamsaidia kuishi kwenye maji duni, si kustawi humo. Kambare wanaopanda juu ya maji kila mara, wakiwa na haraka na wengi kwa wakati mmoja, ni ishara kwamba oksijeni ya majini iko chini mno na inahitaji hatua za haraka.
Msongamano wa kambare wote wakipanda juu ya maji kwa wakati mmoja na mara kwa mara ni ishara ya tahadhari, si tabia ya kawaida. Kagua ubora wa maji mara moja โ hasa oksijeni na kiwango cha amonia. Tazama Sura 6.
Kambare ni mla nyama (carnivore) mwenye tumbo moja rahisi, tofauti na samaki wa kula mimea. Kwenye mazingira ya asili, hula samaki wadogo, wadudu, vyura, na hata mizoga midogo. Kwenye ufugaji, hula chakula cha pellets kilichotengenezwa kwa protini ya wanyama (dagaa, unga wa damu) na mimea.
Kambare hana meno makubwa ya kutafuna; badala yake ana meno madogo mengi yanayomsaidia kushika na kumeza mawindo yake yote mzima. Ndiyo maana ukubwa wa chembe za chakula (pellet size) unapaswa kuendana na ukubwa wa mdomo wa kambare kwa kila hatua ya ukuaji.
Kambare hula zaidi wakati wa giza (usiku na jioni) kuliko mchana, kwa sababu ni samaki anayewinda zaidi kwa hisia kuliko macho. Hii ina maana ya vitendo: kulisha jioni kunaweza kuwa na ufanisi zaidi kuliko kulisha mchana pekee.
Kambare ana macho madogo na hategemei kuona vizuri kutafuta chakula, hasa kwenye maji machafu au ya giza. Badala yake, ana ndevu (barbels) nne jozi kuzunguka mdomo wake zenye hisia kali za kugusa na kunusa, na ngozi yenye uwezo wa kuhisi mitetemo midogo ya maji.
Ndevu hizi humsaidia kutafuta chakula chini ya matope au gizani kwa ufanisi mkubwa, hata kwenye maji yaliyochafuka kabisa โ sifa nyingine inayomfanya kufaa kwa mazingira ya ufugaji wa Tanzania ambako maji safi kabisa si rahisi kupatikana kila mahali.
| Kipimo | Kiwango cha kawaida | Maana yake |
|---|---|---|
| Mwendo | Anaogelea kwa nguvu, anajibu haraka | Uvivu au kutojibu ni ishara ya tatizo |
| Rangi ya ngozi | Kijivu-kahawia hadi nyeusi, sawasawa | Madoa meupe au michirizi ni tahadhari |
| Kupanda kumeza hewa | Mara kadhaa kwa saa, hasa asubuhi/jioni | Mara nyingi mno na kwa haraka ni ishara ya oksijeni kidogo |
| Hamu ya kula | Anajibu haraka chakula kikitupwa | Kutojibu chakula ni ishara ya mapema ya tatizo |
| Ukuaji (wiki 8 za kwanza baada ya fingerling) | Gramu 50 hadi 100 | Hutofautiana kwa chakula na ubora wa maji |
| Uzito wa soko | Gramu 800 hadi 1200 (miezi 5 hadi 7) | Hutofautiana kwa msongamano na usimamizi |
Sogeza jedwali kushoto na kulia ukiwa kwenye simu.