Chakula cha Nguruwe: Mwongozo Kamili wa Formula za Kilo 10, 50 na 100

By /

Chakula cha Nguruwe: Mwongozo Kamili wa Formula za Kilo 10, 50 na 100

Kutoka kitoto kinachonyonya mpaka nguruwe wa kilo tisini. Bonyeza jina la chakula unalotaka, jedwali lake litafunguka papo hapo.

  • Ngazi saba: Creep, Weaner, Grower, Finisher, Mimba, Kunyonyesha, Dume
  • Kila ngazi ina toleo la formula kamili na toleo la kijijini
  • Mbadala wa kila malighafi unayokosa
  • Mabaki ya hotelini: jinsi ya kuyatumia bila kuua nguruwe wako
  • Vipimo, bei na hesabu ya faida kwa mwaka
Usilazimike kuwa na kila kitu.
Mwongozo huu umeandikwa kwa mfugaji mwenye nguruwe 2 mpaka 50, asiye na mashine, anayenunua sokoni la kijiji au dukani.

1Anza hapa

Nguruwe ni mfugo wa faida kubwa kuliko wengi. Anazaa vitoto kumi kwa mara moja, mara mbili kwa mwaka, na anafikia kilo tisini ndani ya miezi sita. Lakini chakula huchukua asilimia sabini na tano ya gharama zote. Ukikosea hapa, faida yote inaisha.

Tofauti kubwa kati ya nguruwe na kuku ni hii: nguruwe ana tumbo moja kama binadamu. Hawezi kumeng’enya majani mengi kama ng’ombe. Ukimpa pumba peke yake atakula sana na kubaki mwembamba. Anahitaji protini halisi.

Vitu vitano vya kuvielewa kabla ya kuchanganya

KituKinatoka wapiKazi yakeKikikosekana
NishatiMahindi, mtama, mihogo, molasiHuleta unene wa nyamaNguruwe hula sana bila kukua
ProtiniSoya, alizeti, dagaa, unga wa samaki, maharageHujenga misuli, si mafutaUkuaji hudumaa, mifupa hubaki mikubwa kuliko nyama
LysineSoya, dagaa, unga wa samakiAmino asidi muhimu kuliko zote kwa nguruweHakui hata ukimpa protini nyingi
Kalsiamu na fosforasiChokaa, maganda ya mayai, mifupa, DCPHujenga mifupa na maziwa ya jikeNguruwe wa kilo 70 huvunjika mguu
NyuziPumba, majani makavuHumshibisha jike mwenye mimba bila kumnenepeshaJike hunenepa na kushindwa kuzaa vizuri
Kanuni ya mwongozo huu: hutakiwi kuwa na kila malighafi. Kila jedwali lina safu ya njano inayoitwa Kama huna, tumia. Soma safu hiyo kwanza kabla hujaenda dukani.
Kosa kubwa kabisa la wafugaji wengi. Kumpa nguruwe pumba za mahindi peke yake au mabaki ya jikoni peke yake. Nguruwe atakula miezi tisa bila kufikia kilo sitini, na utakuwa umelisha bure. Nguruwe anayelishwa vizuri anafikia kilo tisini ndani ya miezi sita.

↑ Rudi kwenye yaliyomo

2Ngazi saba za chakula

NgaziUmri au uzitoProtiniKiasi kwa siku
A. Creep
vitoto vinavyonyonya		Siku 7 hadi kuachishwa. Kilo 1.5 hadi 8.20% hadi 22%Gramu 50 hadi 300
B. Weaner
baada ya kuachishwa		Wiki 8 hadi 14. Kilo 8 hadi 20.18% hadi 20%Kilo 0.6 hadi 1.0
C. Grower
anayekua		Kilo 20 hadi 5016% hadi 18%Kilo 1.2 hadi 2.0
D. Finisher
kunenepesha		Kilo 50 hadi 9014% hadi 15%Kilo 2.2 hadi 3.0
E. Mimba
jike mwenye mimba		Siku 114 za mimba14%Kilo 2.0 hadi 2.5
F. Kunyonyesha
jike anayenyonyesha		Kuzaa hadi kuachisha16% hadi 18%Kilo 4.0 hadi 6.0
G. Dume
wa mbegu		Mwaka mzima15%Kilo 2.0 hadi 2.5
Usibadilishe chakula ghafla. Nguruwe ana bakteria tumboni zinazohitaji siku tano kuzoea chakula kipya. Ukibadilisha ghafla utapata kuharisha, hasa kwa vitoto vilivyoachishwa. Changanya cha zamani na kipya kwa siku tano: robo tatu, nusu, robo, kisha kipya peke yake.
Creep ni siri ya faida. Anza kumpa kitoto chakula kigumu siku ya saba, hata kama bado kinanyonya. Kitoto kinachojua kula kabla ya kuachishwa hakidumai. Kisichojua hupoteza kilo mbili ndani ya wiki moja baada ya kuachishwa, na hakirudi tena.

↑ Rudi kwenye yaliyomo

3Chagua chakula

Bonyeza jina la chakula unalotaka kuchanganya. Kila jedwali linaonyesha kilo 10, kilo 50 na kilo 100, pamoja na safu ya njano ya mbadala wa kila malighafi.







Creep: chakula cha vitoto vinavyonyonya

WakatiSiku 7 hadi kuachishwaUzitoKilo 1.5 hadi 8
Protini20% – 22%Chakula kwa sikuGramu 50 – 300
Maji kwa sikuLita 1ToleoKamili au la kijijini

Kitoto kinachonyonya hupata maziwa ya kutosha wiki mbili za mwanzo tu. Baada ya hapo maziwa ya mama hayatoshi. Weka chakula hiki kwenye chombo kidogo ndani ya eneo ambalo mama hawezi kufika.

TOLEO LA 1Ina premix ya nguruwe, soya, DCP na lysine

MalighafiKilo 10Kilo 50Kilo 100Kama huna, tumia
Mahindi yaliyosagwa5.1 kg25.5 kg51 kgMtama kilo kwa kilo. Mihogo isizidi kilo 8, vitoto hawavumilii.
Pumba za ngano au za mahindi600 g3 kg6 kgPumba za mpunga zisizidi kilo 4. Ni ngumu kwa tumbo la kitoto.
Mashudu ya soya (yaliyochomwa)2 kg10 kg20 kgMashudu ya alizeti kilo 26 na punguza mahindi kilo 6.
Mashudu ya alizeti800 g4 kg8 kgOngeza mashudu ya soya kilo 6 na mahindi kilo 2.
Unga wa samaki au dagaa800 g4 kg8 kgVichwa vya samaki vilivyochemshwa na kukaushwa. Au maziwa ya unga ya ndama.
Molasi (miwa)300 g1.5 kg3 kgOngeza mahindi kilo 3. Molasi huvutia kitoto kula mapema.
DCP au unga wa mifupa150 g750 g1.5 kgUnga wa mifupa uliochomwa kilo 1.5 badala ya kilo 1 ya DCP.
Chokaa ya kulisha150 g750 g1.5 kgMaganda ya mayai yaliyosagwa laini kilo kwa kilo.
Chumvi ya mezani30 g150 g300 gHakuna mbadala. Usizidishe, nguruwe hufa kwa chumvi nyingi.
Premix ya nguruwe50 g250 g500 gMajani ya mlonge yaliyokaushwa kilo 2, pamoja na vitamini za maji.
Lysine15 g75 g150 gOngeza mashudu ya soya kilo 1.5 na punguza mahindi kilo 1.5.
Methionine5 g25 g50 gOngeza unga wa samaki gramu 500.
JUMLA10.00 kg50.00 kg100.00 kg

Protini iliyopatikana: takribani 20.8%

Sindano ya madini ya chuma. Kitoto kinachozaliwa kwenye sakafu ya sementi hakipati udongo, hivyo hukosa madini ya chuma na kupata upungufu wa damu. Kipe sindano ya iron dextran siku ya tatu. Kama huna sindano, weka udongo safi wa mchwa ndani ya banda ili vitoto vichokonoe.

↑ Rudi kwenye yaliyomo

4Jedwali kubwa la mbadala

Tafuta kile unachokosa kwenye safu ya kwanza, kisha soma kulia.

UnachokosaKwa nini kinahitajikaMbadala wa kwanzaMbadala wa piliMarekebisho ya kiasi
Mashudu ya soyaProtini na lysine. Ndiyo malighafi bora kuliko zote kwa nguruwe.Mashudu ya alizetiMaharage, kunde au mbaazi zilizochemshwa dakika 30, kukaushwa na kusagwaKilo 3 za alizeti badala ya kilo 2 za soya, punguza mahindi kilo 1.
Premix ya nguruweVitamini A, D, E, B12, shaba na zinkiMajani ya mlonge, matembele au mihogo yaliyokaushwa kivulini na kusagwa, kilo 2Vitamini za maji za mifugo, mara mbili kwa wiki, pamoja na kuwaachia nje kwenye juaGramu 400 hadi 500 za premix zinabadilishwa na kilo 2 za majani makavu.
LysineAmino asidi muhimu kuliko zote kwa nguruwe. Bila yo hakui.Ongeza mashudu ya soyaOngeza dagaa au unga wa samakiGramu 100 za lysine zinabadilishwa na kilo 0.8 za soya, au kilo 1 ya dagaa.
DCPFosforasi ya mifupa. Nguruwe mzito mwenye mifupa dhaifu huvunjika miguu.Unga wa mifupa uliochomwa hadi myeupe kisha kusagwaOngeza dagaa au vichwa vya samaki vilivyosagwaUnga wa mifupa kilo 1.5 badala ya kilo 1 ya DCP.
Chokaa ya kulishaKalsiamu ya mifupa na maziwa ya nguruwe jikeMaganda ya mayai yaliyooshwa, kuchemshwa, kukaushwa na kusagwa lainiChokaa ya jiwe ya maduka ya ujenzi, iliyosagwa laini kama ungaKilo 1 badala ya kilo 1.
Unga wa samakiProtini ya wanyama na lysineDagaa wa ziwani waliosagwaVichwa na matumbo ya samaki vilivyochemshwa, kukaushwa juani na kusagwa. Au funza wa nzi mweusi.Kilo 1 badala ya kilo 1. Kwa Finisher usizidi kilo 3, nyama itanuka.
MahindiNishati, msingi wa chakulaMtama au uwele, kilo kwa kiloMihogo mikavu iliyolowekwa siku tatu na kuanikwa juani. Au viazi vitamu vilivyokaushwa.Mihogo isizidi robo ya mchanganyiko kwa nguruwe wakubwa, kilo 8 tu kwa vitoto. Ongeza dagaa kilo 2.
Pumba za mahindiNyuzi na nishati ya bei nafuuPumba za mpungaMachicha ya pombe yaliyokaushwa juani. Au maganda ya alizeti yaliyosagwa.Machicha makavu kilo 1 badala ya pumba kilo 1. Machicha mabichi kilo 3 badala ya kilo 1.
Chanzo cha protini chochoteKujenga misuliMachicha ya pombe ya mtama au mahindi, yaliyokaushwaFunza wa nzi mweusi, minyoo ya kufuga, au mchwa waliokaushwaMachicha makavu kilo 12 badala ya dagaa kilo 7, punguza pumba kilo 5.
MolasiNishati ya haraka na ladha nzuriOngeza mahindi kiasi kile kileMaji ya sukari ya miwa yaliyochemshwa, au viazi vitamu vilivyochemshwaMolasi isizidi kilo 5 kwa kila kilo 100, huleta kuharisha.
Majani ya kijaniVitamini na nyuzi, hupunguza gharamaMatembele, majani ya mihogo, mlonge au lusinaMajani ya maboga, mabaki ya mboga za sokoniMabichi kilo 3 hadi 5 kwa siku kwa nguruwe mkubwa, wape kando si kwenye mchanganyiko.
ChumviHamu ya kula na uwiano wa maji mwiliniHakuna mbadala. Ipo kila duka.Usitumie chumvichumvi ya samaki wala chumvi ya mifugo yenye madini mengine.Gramu 300 hadi 500 kwa kilo 100. Kuzidisha huua nguruwe hasa akikosa maji.
Usitumie premix ya kuku kwa nguruwe. Premix ya kuku wanaotaga ina kalsiamu nyingi kupita kiasi na ina dawa za coccidiosis ambazo hazifai kwa nguruwe. Kama huna premix ya nguruwe, ni bora kutumia majani makavu kuliko kutumia ya kuku.

↑ Rudi kwenye yaliyomo

5Mabaki ya jikoni na hotelini

Mabaki ya chakula ni nafuu na yanapatikana kila mji. Yanaweza kupunguza gharama yako kwa nusu. Lakini ndiyo njia kuu ya kusambaza homa ya nguruwe ya Afrika, ugonjwa unaoua kundi lote ndani ya wiki moja na hauna dawa wala chanjo.

Sheria moja isiyovunjwa kamwe. Chemsha mabaki yote kwenye sufuria kubwa mpaka yachemke kwa dakika thelathini kamili, kabla hujampa nguruwe. Hii huua virusi vya homa ya nguruwe ya Afrika. Mabaki yasiyochemshwa yanaweza kuua nguruwe wako wote, na jirani zako pia.

Kanuni saba za mabaki

KanuniKwa nini
Chemsha dakika 30, kisha acha yapoeHuua virusi vya homa ya nguruwe ya Afrika na bakteria wengine
Kamwe usiwape mabaki yenye nyama ya nguruwe, soseji au baconNdiyo chanzo hatari kuliko chote, hata yakichemshwa
Ondoa mifupa mikali, chuma, plastiki na karatasi za kufungiaHuchana utumbo na huua ndani ya siku mbili
Usiwape mabaki yaliyooza au yenye ukunguNguruwe ni nyeti kwa aflatoksini kuliko kuku
Changanya na pumba na dagaa, si mabaki peke yakeMabaki yana maji mengi na protini kidogo
Kwa kila debe la mabaki, ongeza kilo 2 za mchanganyiko kavu wa GrowerKurudisha uwiano wa protini na nishati
Usiwape majike wenye mimba wiki mbili za mwisho, wala vitoto chini ya kilo 20Tumbo lao haliwezi kuhimili mabadiliko ya ghafla
Kufanya mkataba na hoteli. Peleka ndoo mbili safi zenye vifuniko, zibadilishe kila siku kwa muda mmoja. Hoteli nyingi zitakupa bure kwa sababu unawapunguzia taka. Ndoo yenye kifuniko huzuia mabaki kuoza na kuvuta nzi.

↑ Rudi kwenye yaliyomo

6Nina vitu vitatu tu, nifanyeje

Unayo mahindi, pumba na dagaa peke yake. Hakuna alizeti sokoni, hakuna pesa ya premix. Usisimamishe kulisha. Tumia mchanganyiko huu kwa nguruwe wa kilo ishirini na kuendelea.

MalighafiKilo 10Kilo 50Kilo 100Kama huna, tumia
Mahindi yaliyosagwa5.5 kg27.5 kg55 kgMtama au uwele kilo kwa kilo.
Pumba za mahindi3 kg15 kg30 kgPumba za mpunga kilo kwa kilo.
Dagaa waliosagwa1.5 kg7.5 kg15 kgVichwa vya samaki, machicha ya pombe yaliyokaushwa kilo 25 na punguza pumba kilo 10.
JUMLA10.00 kg50.00 kg100.00 kg

Protini iliyopatikana: takribani 16.5%

Mapungufu ya mchanganyiko huu

PungufuKitakachotokeaMuda
Kalsiamu haitoshiNguruwe wa kilo 70 anaweza kuvunjika mguuBaada ya miezi 3
Hakuna vitaminiManyoya magumu, ngozi kavu, ukuaji wa polepoleBaada ya mwezi 1
Dagaa ni ghaliKilo 100 itakugharimu zaidi ya formula ya kijijini yenye alizetiMara moja

Nini uongeze mara tu unapopata

HatuaOngezaPunguzaGharama
1Maganda ya mayai kilo 2 na unga wa mifupa kilo 1.5Pumba kilo 3.5Karibu bure
2Majani makavu ya matembele au mlonge kilo 2Mahindi kilo 2Bure
3Chumvi gramu 500HakunaTSh 500
4Mashudu ya alizeti kilo 18Dagaa kilo 8 na mahindi kilo 10Hupunguza gharama

Ukifanya hatua zote nne, umefika kwenye formula ya kijijini ya Grower.

↑ Rudi kwenye yaliyomo

7Bajeti yako ikoje

 Bajeti ndogoBajeti ya katiBajeti kamili
UnachonunuaMahindi, pumba, dagaa. Mabaki ya hotelini yaliyochemshwa. Vingine unavikusanya.Mahindi, pumba, alizeti, dagaa, mihogo, unga wa mifupa, chumvi.Kila kitu pamoja na soya, premix ya nguruwe, lysine na DCP.
Formula ya kutumiaMchanganyiko wa dharura pamoja na mabaki yaliyochemshwa.Toleo la 2 la kijijini kwa ngazi zote.Toleo la 1 kamili kwa ngazi zote.
Gharama kwa kiloTSh 900 hadi 1,100TSh 950 hadi 1,050TSh 1,100 hadi 1,200
Kufikia kilo 90Miezi 9 au zaidiMiezi 7Miezi 5.5 hadi 6
Chakula kwa kila kilo ya nyamaKilo 4.5 au zaidiKilo 3.5Kilo 3.0
Chakula chote mpaka kuuzaKilo 400 au zaidiKilo 315Kilo 270
Vitoto hai kwa mzao7 hadi 89 hadi 1010 hadi 12
Vifo hadi kuachishwaAsilimia 20 hadi 30Asilimia 12 hadi 18Chini ya asilimia 10

Angalia safu ya chakula chote mpaka kuuza. Bajeti ndogo inaonekana nafuu kwa kilo, lakini inatumia kilo mia moja na thelathini za ziada kwa kila nguruwe. Ukizidisha kwa nguruwe kumi, ni magunia ishirini na sita ya ziada kwa mzunguko mmoja. Hapo ndipo faida inapopotea.

↑ Rudi kwenye yaliyomo

8Kupima bila mizani

Mizani ni bora. Lakini kama huna, vipimo hivi vitakusaidia. Ni kwa malighafi kavu ya kawaida.

MalighafiDebe la lita 20Ndoo ya lita 10Kopo la lita 1
Mahindi yaliyosagwakilo 12kilo 6gramu 600
Pumba za mahindikilo 7kilo 3.5gramu 350
Pumba za mpungakilo 6kilo 3gramu 300
Mashudu ya alizetikilo 10kilo 5gramu 500
Mashudu ya soyakilo 13kilo 6.5gramu 650
Dagaa waliosagwakilo 9kilo 4.5gramu 450
Mihogo mikavu iliyosagwakilo 11kilo 5.5gramu 550
Machicha ya pombe makavukilo 5kilo 2.5gramu 250
Machicha ya pombe mabichikilo 16kilo 8gramu 800
Unga wa mifupa au chokaakilo 18kilo 9gramu 900
Molasikilo 28kilo 14kilo 1.4
Mabaki ya hotelini yaliyochemshwakilo 17kilo 8.5gramu 850

Vitu vidogo: premix, chumvi, lysine

KipimoPremixChumviLysine au Methionine
Kijiko cha chakula, kilichojaagramu 12gramu 18gramu 10
Kijiko cha chai, kilichojaagramu 4gramu 6gramu 3.5
Kifuniko cha chupa ya sodagramu 4gramu 5gramu 3.5

Mfano: kwa kilo 50 za Grower unahitaji gramu 200 za premix. Hivyo ni vijiko vya chakula kumi na saba vilivyojaa.

Kusaga ni muhimu kuliko unavyofikiri. Nguruwe hameng’enyi punje nzima. Mahindi lazima yasagwe, lakini si laini kama unga. Ukisaga laini sana, nguruwe hupata vidonda vya tumbo. Saga kiasi cha kati, kama mchanga mnene.

↑ Rudi kwenye yaliyomo

9Hatua za kuchanganya

HatuaUnachofanyaKwa nini
1. Andaa sakafuSementi iliyofagiliwa au turubai kubwa iliyotandazwaUdongo huingiza uchafu, upepo hupeperusha premix
2. Pima kila kitu peke yakeKila malighafi kwenye rundo lake au ndoo yake kabla ya kumwagaHukuzuia kusahau au kurudia malighafi
3. Mwaga vikubwa chiniMahindi kwanza, kisha pumba, kisha mashudu, kama safu za kekiRundo bapa huchanganyika kuliko rundo refu
4. Changanya vidogo kwenye ndooPumba kilo 2 pamoja na premix, chumvi na lysine, dakika tatuPremix ni gramu 400 tu, haiwezi kusambaa yenyewe
5. Mwaga ndoo juu ya rundoSambaza juu ya eneo lote, si mahali pamojaKuepuka nguruwe mmoja kula premix yote
6. Geuza rundo mara tatuKwa koleo, kutoka pembeni peleka katikati, zunguka rundo loteMara tatu zinatosha, nyingi zaidi hutenganisha vizito na vyepesi
7. Molasi mwisho kabisaIpashe moto iwe nyepesi, inyunyize kwa kopo lenye matundu ukigeuzaMolasi baridi hushikamana na kutengeneza mabonge
8. FungashaMfuko wa plastiki ndani ya gunia, andika tarehe na aina ya chakulaUnyevu huleta ukungu ndani ya siku tano
Kosa la kawaida. Kumwaga premix moja kwa moja juu ya rundo kubwa. Premix ni gramu mia nne tu ndani ya kilo mia. Haiwezi kusambaa yenyewe. Lazima ipite kwenye ndoo na pumba kwanza.

↑ Rudi kwenye yaliyomo

10Kiasi cha chakula kwa siku

Uzito au haliChakula kwa sikuMara ngapi kwa sikuMaji kwa siku
Kitoto kinachonyonya, kilo 1.5 hadi 8gramu 50 hadi 300Kiwe kipo wakati wotelita 1
Weaner, kilo 8 hadi 20kilo 0.6 hadi 1.0Mara 3lita 2 hadi 4
Grower, kilo 20 hadi 35kilo 1.2 hadi 1.6Mara 2lita 5 hadi 6
Grower, kilo 35 hadi 50kilo 1.6 hadi 2.0Mara 2lita 6 hadi 8
Finisher, kilo 50 hadi 70kilo 2.2 hadi 2.6Mara 2lita 8 hadi 10
Finisher, kilo 70 hadi 90kilo 2.6 hadi 3.0Mara 2lita 10 hadi 12
Jike mwenye mimbakilo 2.0 hadi 2.5Mara 2lita 12 hadi 15
Jike anayenyonyeshakilo 4.0 hadi 6.0Mara 3lita 25 hadi 35
Dume wa mbegukilo 2.0 hadi 2.5Mara 2lita 10 hadi 12

Hesabu ya nguruwe mmoja mpaka kuuza

Kutoka kuachishwa akiwa kilo nane mpaka kufikia kilo tisini, nguruwe mmoja hula takribani kilo mia mbili sabini za chakula, sawa na magunia matano na nusu ya kilo hamsini.

Kwa gharama ya kutengeneza mwenyewe ya shilingi elfu moja na mia moja kwa kilo, chakula chote ni shilingi laki mbili na tisini na saba elfu. Nguruwe wa kilo tisini anayeuzwa shilingi elfu mia nne na hamsini anakupa faida ya zaidi ya shilingi laki moja baada ya kuondoa gharama ya kitoto na dawa.

Nguruwe kumi kwa mzunguko, mizunguko miwili kwa mwaka, ni magunia mia moja na kumi ya chakula kwa mwaka. Ndiyo maana kuchanganya mwenyewe kunabadilisha kila kitu.

Maji

Nguruwe hunywa lita mbili hadi tatu za maji kwa kila kilo moja ya chakula anachokula. Maji yakikatika, nguruwe huacha kula mara moja na anaweza kupata sumu ya chumvi.

Nguruwe jike anayenyonyesha ndiye anayehitaji maji kuliko wote, lita ishirini na tano hadi thelathini na tano kwa siku. Akikosa maji, maziwa hukauka ndani ya siku moja na vitoto hulia usiku kucha. Weka nipple drinker au ndoo kubwa isiyoweza kupinduliwa.

Osha vyombo vya maji kila siku. Nguruwe hukojoa na kunyea ndani ya maji akiwa na joto, hivyo weka chombo mahali penye kivuli na kiinuliwe kidogo.

↑ Rudi kwenye yaliyomo

11Makosa kumi yanayoua faida

KosaKinachotokeaKinga
1. Mabaki yasiyochemshwaHoma ya nguruwe ya Afrika. Kundi lote hufa ndani ya wiki. Hakuna dawa wala chanjo.Chemsha dakika 30 kila mara, bila kukosa
2. Pumba peke yakeNguruwe hula sana na kubaki mwembamba miezi kumiOngeza mashudu ya alizeti au dagaa
3. Mahindi yenye ukunguAflatoksini. Jike hutoa mimba, ini huharibika.Ukiona doa la kijani au bluu, usinunue hata kwa bei ya bure
4. Chumvi nyingi bila majiSumu ya chumvi. Nguruwe huzunguka kama mlevi kisha hufa.Gramu 5 kwa kilo 1 ya chakula ni kikomo. Maji saa 24.
5. Kunenepesha jike mwenye mimbaHushindwa kuzaa, huzaa vitoto vichache, hukanyaga vitotoKilo 2.5 kwa siku ni kikomo, hata akilia
6. Kubadilisha chakula ghaflaKuharisha kunakoua, hasa kwa vitoto vilivyoachishwaChukua siku tano: robo tatu, nusu, robo, kisha kipya
7. Premix ya kuku kwa nguruweKalsiamu nyingi na dawa za coccidiosis zisizofaaTumia premix ya nguruwe, au majani makavu kabisa
8. Soya au maharage mbichiKizuizi cha kumeng’enya protiniChoma au chemsha dakika 30 kabla ya kusaga
9. Kusaga laini kupita kiasiVidonda vya tumboSaga kama mchanga mnene, si kama unga
10. Kuhifadhi zaidi ya mweziVitamini hufa, mafuta ya pumba huwa na uchachuChanganya kiasi cha wiki nne tu

↑ Rudi kwenye yaliyomo

12Uhifadhi

JamboUfanye niniKwa nini
MudaChanganya kiasi kisichozidi cha wiki nneVitamini hufa na mafuta huharibika baada ya hapo
SakafuWeka magunia juu ya mbao au matofali, nchi nne kutoka chiniSakafu hupitisha unyevu hata ikiwa kavu kwa juu
UkutaAcha nafasi ya nchi sita kati ya gunia na ukutaHewa ipite, unyevu usikae
ChumbaKiwe na hewa inayopita lakini kisipigwe na mvuaChumba kilichozibwa hushika joto na unyevu
PanyaWeka mtego, si sumu. Kagua magunia kila wiki.Sumu ikiingia kwenye chakula itaua nguruwe wote
Machicha ya pombeYatumie siku hiyo hiyo, au anika juani mpaka yakauke kabisaMabichi huoza ndani ya siku mbili
Kununua kwa wingiNunua Julai hadi Septemba, hifadhi mahindi mzima si mchanganyikoMahindi mzima hukaa miezi sita, mchanganyiko hauwezi

↑ Rudi kwenye yaliyomo

13Gharama na kulinganisha

MalighafiBei kwa kilo (TSh)Inapatikana wapi
Mahindi yaliyosagwa750 – 900Soko la kijiji, mashine ya kusaga
Pumba za mahindi400 – 600Mashine ya kusaga
Pumba za mpunga300 – 450Mashine ya kukoboa mpunga
Mihogo mikavu450 – 700Soko la kijiji
Mashudu ya alizeti800 – 1,000Mashine ya mafuta ya alizeti
Mashudu ya soya2,000 – 2,400Maduka makubwa ya pembejeo mjini
Mashudu ya pamba700 – 900Vinu vya pamba, kanda ya ziwa
Machicha ya pombe mabichi100 – 200Viwanda vidogo vya pombe za kienyeji
Dagaa waliosagwa4,000 – 5,000Soko la samaki, wachuuzi wa ziwa
Unga wa samaki4,500 – 6,000Maduka ya pembejeo
Unga wa mifupa1,200 – 1,800Machinjio, maduka ya pembejeo
Chokaa ya kulisha500 – 800Maduka ya pembejeo na ya ujenzi
DCP3,000 – 4,000Maduka makubwa ya pembejeo
Molasi600 – 900Viwanda vya sukari, maduka ya pembejeo
Chumvi ya mezani900 – 1,200Duka lolote
Premix ya nguruwe12,000 – 18,000Maduka makubwa ya pembejeo
Lysine20,000 – 25,000Maduka makubwa ya pembejeo
Maganda ya mayai, majani, mabaki ya hotelibureNyumbani, shambani, mjini

Kilo mia moja ya Grower: kulinganisha njia tatu

NjiaGharama ya kilo 100Gharama kwa kiloUnaokoa
Kununua gunia la kiwandaniTSh 160,000TSh 1,600—
Toleo la 1, formula kamiliTSh 114,000TSh 1,140TSh 46,000
Toleo la 2, formula ya kijijiniTSh 99,000TSh 990TSh 61,000

Bei hutofautiana kwa msimu na kwa mkoa. Msimu wa mavuno bei ya mahindi hushuka kwa asilimia thelathini. Kanda ya ziwa dagaa ni nafuu. Mikoa ya kusini mashudu ya alizeti ni nafuu. Fanya hesabu yako mwenyewe kwa bei za sokoni lako.

Hesabu ya kuokoa kwa mwaka

Nguruwe kumi kwa mzunguko, mizunguko miwili kwa mwaka, ni kilo elfu tano na mia nne za chakula. Tofauti ya shilingi mia sita na kumi kwa kilo kati ya kununua gunia la kiwandani na kuchanganya toleo la kijijini ni shilingi milioni tatu na laki tatu kwa mwaka.

↑ Rudi kwenye yaliyomo

14Neno la mwisho

Anza kidogo. Changanya kilo kumi mara ya kwanza, si kilo mia. Mpe nguruwe mmoja kwa siku saba na uangalie. Ukiona anakula vizuri na kinyesi ni kigumu, endelea. Ukiona anaharisha au anakataa chakula, rudi kwenye jedwali na uangalie ulipokosea.

Pima nguruwe wako. Kama huna mizani, pima kifua kwa kamba: pima mzunguko wa kifua nyuma ya miguu ya mbele kwa inchi, uzidishe kwa mzunguko wenyewe mara mbili, kisha zidisha kwa urefu kutoka masikioni hadi mkiani, kisha gawanya kwa mia nne. Utapata pauni, gawanya kwa mbili na robo upate kilo. Andika kila wiki mbili.

Weka daftari. Tarehe ya kuchanganya, kiasi cha kila malighafi, bei uliyolipa, na uzito wa nguruwe. Baada ya mzunguko mmoja utakuwa na taarifa zako mwenyewe zilizo bora kuliko ushauri wowote wa kitabu.

Kanusho. Mwongozo huu ni wa jumla. Malighafi hutofautiana ubora kutoka sehemu moja hadi nyingine, na mahitaji ya nguruwe hutofautiana kwa aina na mazingira. Kabla ya mabadiliko makubwa kwenye kundi lako, ongea na afisa mifugo wa kata yako. Kama nguruwe wanakufa, wanaharisha damu, au wana madoa mekundu kwenye ngozi, toa taarifa kwa afisa mifugo mara moja. Hiyo inaweza kuwa homa ya nguruwe ya Afrika, na ni lazima kisheria kutoa taarifa.

Kwa maswali na ushauri wa ziada, piga simu au tuma ujumbe wa WhatsApp: 0620 339 260.

↑ Rudi kwenye yaliyomo

15Maswali yanayoulizwa sana

Nguruwe anakula chakula kiasi gani kwa siku?

Inategemea uzito. Weaner wa kilo nane hadi ishirini hula kilo 0.6 hadi 1.0. Grower wa kilo ishirini hadi hamsini hula kilo 1.2 hadi 2.0. Finisher wa kilo hamsini hadi tisini hula kilo 2.2 hadi 3.0. Jike anayenyonyesha hula kilo nne hadi sita.

Naweza kumpa nguruwe mabaki ya hotelini?

Ndiyo, lakini lazima uyachemshe kwa dakika thelathini kamili kabla ya kuwapa. Hii huua virusi vya homa ya nguruwe ya Afrika. Usiwape mabaki yenye nyama ya nguruwe hata yakichemshwa.

Protini ngapi kwa nguruwe anayekua?

Asilimia kumi na sita hadi kumi na nane kwa nguruwe wa kilo ishirini hadi hamsini. Baada ya kilo hamsini shuka hadi asilimia kumi na nne.

Naweza kuchanganya chakula cha nguruwe bila premix?

Ndiyo. Tumia toleo la kijijini. Badala ya premix weka kilo mbili za majani ya mlonge, matembele au mihogo yaliyokaushwa kivulini na kusagwa kwa kila kilo mia. Usitumie premix ya kuku.

Nguruwe anachukua muda gani kufikia kilo tisini?

Kwa formula kamili, miezi mitano na nusu hadi sita. Kwa formula ya kijijini, miezi saba. Kwa pumba peke yake, miezi kumi au zaidi.

Kwa nini nguruwe wangu anakula sana lakini hakui?

Mara nyingi ni protini kidogo. Pumba za mahindi zina protini ya asilimia kumi na mbili tu, na lysine kidogo sana. Ongeza mashudu ya alizeti au dagaa. Sababu nyingine ni minyoo, hivyo mpe dawa ya minyoo kila miezi mitatu.

Ni gharama kiasi gani kuchanganya kilo mia mwenyewe?

Kwa bei za wastani, toleo kamili la Grower ni takribani shilingi laki moja na elfu kumi na nne. Toleo la kijijini ni takribani elfu tisini na tisa. Gunia la kiwandani la kiasi hicho ni takribani laki moja na elfu sitini.

Naweza kutumia mihogo badala ya mahindi?

Ndiyo, lakini isizidi robo ya mchanganyiko kwa nguruwe wakubwa, na kilo nane tu kwa vitoto. Loweka mihogo siku tatu ukibadilisha maji, kisha anika juani kuondoa sumu. Ongeza dagaa kilo mbili kwa sababu mihogo haina protini.

↑ Rudi kwenye yaliyomo



banner
Scroll to Top